۰
تاریخ انتشار
چهارشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۱ ساعت ۰۶:۰۰
خبرگزاری رضوی گزارش می دهد؛

خلاقیت هنرمندان و تداوم هنر عاشورایی

خلاقیت هنرمندان و تداوم هنر عاشورایی
خبرگزاری رضوی- الهام اسماعیلی؛ هنر اسلامی، هنری دینی محسوب می شود و آموزه های قرآنی و اسلامی اهمیت اساسی در هنرهای اسلامی دارند. یکی از وقایع مهم تاریخ اسلام، واقعه کربلا و روز عاشورا است و در باورهای دینی و اعتقادات مذهبی شیعیان و ایرانیان ، اهمیت به سزایی دارد. از آن جا که این واقعه جایگاه مهمی را در باورهای دینی ایرانی به خود اختصاص داده است؛ بنابراین ضرورت پرداخت به موضوع تحلیل جایگاه واقعه عاشورا در هنر اسلامی ایرانی ایجاد می شود.

سال‌ها از واقعه کربلا می‌گذرد. از خونین‌ترین، تلخ‌ترین و در عین‌ حال خدایی‌ترین تراژدی بشریت؛ که شهادت را به زندگی با لذت ترجیح دادند و خدا را برگزیدند. سال‌ها از پایمردی و قهرمانی امام حسین (ع) و یاران او می‌گذرد و در تمام این سال‌ها با اینکه واقعه کربلا بارها و بارها دستمایه خلق آثار هنری مختلف از جمله ادبیات، موسیقی، نقاشی، تئاتر و سینما قرار گرفته است اما با تمام این اوصاف این واقعه هنوز که هنوز است ناگفته هایی با خود دارد و می‌شود گفت موضوعی است که هنرمندان تمام عرصه‌ها تا‌ هزار‌ سال دیگر نیز اگر درباره‌اش حرف بزنند، باز حرفشان رنگ تکرار نخواهد داشت؛ و به قول حافظ قصه نامکرر عشق است که می‌تواند تا سال‌ها بعد هم تکرار شود و هربار از منظری منبع الهام هنرمندان قرار بگیرد. 

هنر عاشورایی؛ هنر سبک زندگی

عاشورا در حقیقت بزرگترین و مهمترین ویژگی فرهنگ ماست. عاشورا به‌عنوان یک فرهنگ اثرگذار و هدایتگر و حیات‌بخش در تار‌و‌پود زندگی ما تنیده شده است. ما هر نقطه قوت فرهنگی داریم، از عاشوراست و هر آسیب و حفره فرهنگی که ما را مبتلا می‌کند، به جهت دوری از عاشوراست. تکاپوی هنرمند در عرصه هنر عاشورایی ستودنی است. تکاپویی که بدون ‌شک محصولاتش تاثیرگذار بوده و راه‌های جدیدی را باز کرده است. هنر عاشورایی، هنر سبک زندگی است و به زمان و مکان محدود نیست. کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا در تمامی شئون انسانی، فرهنگ و به‌تبع آن هنر عاشورایی جایگاه دارد.

ضرورت تقویت تبیین پیام عاشورا از کانال هنر

راه نجات بشر امروز از بن‌بست‌ها، بحران‌ها، سرگشتگی‌ها و سرخوردگی‌ها فقط نسخه شفابخش فرهنگ عاشوراست. البته برای تبیین و ترویج پیام عاشورا در همه اعصار و دوره ها و متناسب با ذائقه جوانان و همه اقشار جامعه فرصت مناسبی را می طلبد که هنر یکی از بهترین و موثرترین بسترهاست.شاید جوان امروزی خیلی مایل نباشد پای منابر و سخنرانی ها بنشیند ولی می توان همان سخنرانی را در قالب های هنری به زیبایی به تصویر کشاند و در این بین هر چه هنر حرفه ای تر و قوی تر باشد و روی محتوا و تبیین و تشریح پیام عاشورا هماهنگ تر کار کند مطمئنا بهتر می تواند پیام عاشورا را در جامعه ترویج دهد و این یک گام موثر به سمت دعوت و جذب جوانان به مبانی دینی است.

در حقیقت یکی از دلایلی که باعث شده در طول ١٤٠٠‌سال هنر عاشورایی زنده بماند نو‌آوری‌ها و خلاقیت‌های هنرمندان عاشورایی بوده و این راه هرگز متوقف نمی‌شود. با یک نگاه اجمالی به قالب‌ها و محصولات هنر عاشورایی در طی ٣٠ الی ٤٠‌ سال پیش و زمان حال کاملا مشهود است که توقفی وجود نداشته و این مدیون خلاقیت هنرمندان در عرصه فرهنگ و هنر عاشورایی است.

عدم توجه به معنای درونی عاشورا در آثار هنری

درست است که تا به امروز کارهای هنری عاشورایی صورت گرفته است، اما این کافی نیست. این حیطه مانند دریای بیکرانی است که ما در این سال‌ها فقط چند پیمانه آب از آن برداشته‌ایم و هنوز ظرفیت گسترده‌ای برای فعالیت دارد.روایت تاریخی مهم است، اما به تنهایی کارساز نیست. معنای درونی واقعه عاشورا که مناسک را ساخته است، در خلق آثار هنری نادیده گرفته شده و  تنها وجهی تاریخی، آن هم به صورت نامحدود دنبال شده است. امروز کتاب‌های مهمی، چون «حماسه حسینی» شهیدمطهری، «قیام جاودانه» علامه محمدرضا حکیمی و  امثال آن باید مبنای تولید آثار هنری باشند و  هیچ چیز مؤثرتر از  هنر برای درونی شدن معنا در  مخاطب وجود ندارد.

تدوین برنامه بنیادین در ترویج گفتمان عاشورا

اما به نظر می‌رسد تکرار چندین باره هرساله مجموعه «مختارنامه»، نشان از خالی بودن دست مدیران فرهنگی در  این حوزه است. سیاست گذار فرهنگی جمهوری اسلامی ایران باید برای ترویج یکی از گفتمان‌های مرکزی خود، یعنی واقعه عاشورا و مناسک آن، همچون پیاده روی اربعین، برنامه‌ای بنیادین داشته باشد.
کد مطلب ۹۶۲۳۳
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما