۰
تاریخ انتشار
يکشنبه ۱۵ فروردين ۱۴۰۰ ساعت ۱۹:۳۹
گزارش خبرگزاری رضوی:

گسترش فرهنگ رضوی در جهان نیازمند تعیین شاخص ها

گسترش فرهنگ رضوی در جهان نیازمند تعیین شاخص ها
خبرگزاری رضوی-بهمن دهستانی؛امام رضا علیه السلام به عنوان تنها امام معصومِ مدفون در سرزمین ایران از ارکان شکل دهی به هویت ایرانی اسلامی در طول تاریخ سرزمین ایران بوده اند. اگر عوامل و سرچشمه های شکل گیری و رشد و قوام و انسجام هویت مردم ایران بررسی و شمرده شود، وجود امام رضا علیه السلام و حرم مطهر آن حضرت یکی از این سرچشمه ها بوده که توانسته حیات معنوی و اجتماعی در ایران و بلکه شرق جهان اسلام را امتداد بخشد.

سیر جهانی شدن فرهنگ رضوی
جهانی شدن، اصطلاحی است که از اواسط دهه 1980 متداول شده و به معنی فروریختن مرزها و فراتر رفتن از آن در سطح جهانی در ابعاد اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و  اجتماعی ... که فرآیند آن دگرگون شدن ساختارهای محلی به جهانی است. فرایند جهانی شدن، ابعاد و دامنه آن آنقدر وسیع و گسترده است که تمام شئون زندگی بشر را تحت تأثیر قرار داده است، تا جایی که برخی از صاحب نظران آن را به عنوان بزرگترین رخداد تاریخ بشری یاد کرده اند. به طوریکه چند دهه گذشته در پی توسعه ارتباطات مجازی و الکترونیکی، مفهوم فاصله و فضا به گونه ای غیرقابل تصور در هم ریخت. جهانی شدن به شکل امروزین آن از زمان فروپاشی کمونیسم و نظام دوقطبی و پایان جنگ سرد عینیت یافت.
در واقع جهانی شدن به فرآیندی اطلاق می‌شود که طی آن جریان آزاد اندیشه، انسان، کالا، خدمات، و سرمایه در دنیا میسر و محقق گردد.
در واقع این مفهوم یا پدیده با انواع تعاریف آن برآمده از بستر فرهنگ و تمدن غرب بود و به دنبال ابراز سیطره و کارآمدی الگوی تمدن غرب بر تمامی جهان و دیگر الگوهای کلان و خرد و مدل های رقیب بود.
بعد از پایان جنگ سرد که جهان وارد دوره تک قطبی همراه با استیلای ایالات متحده بر بیشتر شؤون جهانی گردید و نظریاتی همچون پایان تاریخ با ادعای پیروزی لیبرال دمکراسی ترویج می شد، بسیاری از ملت ها و فرهنگ ها را مقهور خویش ساخت و به انفعال کشاند.
پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان تنها انقلاب دینی و معنوی در میان انقلاب های برجسته و تحول ساز قرن بیستم و در سال های پایانی جنگ سرد که دو ایدئولوژی مارکسیسم و لیبرالیسم دنیا را به اردوگاه تقسیم کرده بودند جهش بزرگی در معرفی تشیع به دنیا بود. در حالی که با وجود برپایی حکومت هایی مانند صفویه در تاریخ ایران، شیعه در منطقه فلات ایران تثبیت یافته بود و تمام دولت ها و سلسله های بعد از آن خود را شیعه و حامی و معرف تشیع می دانستند.
اما با این وجود تمامی دستاوردهای آن ادوار جزئی از تاریخ گذشته جهان شده بود و دنیای معاصر شناخت چندانی نه تنها از تشیع و مکتب اهل بیت(ع) که حتی از اسلام نداشت.
با آنکه اکثریت جمعیت جهان اسلام را اهل تسنن شکل می دهند و دولت های غیر شیعه خارج از مرزهای ایران غالبا حاکم بر سرزمین ها و جوامع شیعه بودند اما پیروزی انقلاب اسلامی در ایران به رهبری یک مرجع دینی شیعه، تحولی اساسی از بیداری جهان اسلام بود که به اذعان بیشتر متفکران و مصلحان مسلمان توانست هویت و اعتماد به نفس را به اهل قبله بازگرداند.

نقطه عطفی در شناخت آموزه های رضوی
این نقطه عطف بزرگی در توجه افکار عمومی و نخبگانی جهان اسلام و بلکه دنیای غرب به مذهب تشیع بود و این مقطع را باید سرآغاز خروج مکتب اهل بیت(ع) از انزوا در دوره معاصر دانست.
از این مرحله مطالعات و تحقیقات درباره شیعه، ایران و انقلاب اسلامی توسعه یافت و دانشگاه های متعددی در سراسر دنیا بررسی های خود را به آن معطوف داشتند.
این حرکت با ترجمه آثار متفکران شیعه ایرانی همچون دکتر شریعتی و شهید مطهری به زبان های مختلف در کشورهای آسیایی و اروپایی و آفریقایی آغاز شد و با پروژه های اختصاصی دانشگاه ها و مراکز مطالعاتی سال به سال توسعه یافت.
در این میان مطالعه درباره ائمه اهل بیت(ع) و مسئله امامت و ولایت به عنوان رکن تمایزبخش شیعه از دیگر مذاهب اسلامی اهمیت دوچندان یافت و پژوهش درباره ابعاد آن و حرم ها و آیین ها و مناسک و زیارت افزایش چشمگیری نشان داد.
اکنون در بسیاری از دانشگاه های اروپایی پایان نامه های متعددی درباره فرهنگ رضوی تحقیق و دفاع می شود.
دانشگاه هاروارد آمریکا که در زمره معتبرترین دانشگاه های جهان قلمداد می شود پروژه های جهانی را به مطالعه درباره تشیع اختصاص داده است و در این باره برنام های مفصلی را به اجرا می گذارد.

تعیین شاخص های رضوی جهانشمول
اما آنچه برای معرفی و اثبات برتری آموزه های رضوی و هماوردی آن با دیگر مکاتب و مذاهب در جهان اسلام و دنیا مورد نیاز است، تعیین و معرفی شاخص هایی برای ارزیابی ملموس الگوهای فرهنگ رضوی در مقایسه با دیگر الگوهای مذاهب و ادیان است.
در حالی که جهان غرب همواره با عرضه شاخص های ملموس و قابل سنجش به جهان اسلام الگوهای خود در حقوق بشر، اقتصاد و رفاه و عدالت و تربیت را گسترش داده است؛ معرفی و عرضه فرهنگ رضوی در جهان نیازمند تعیین شاخص های بیان شده در احادیث رضوی به مثابه معیارهای شناسایی فرهنگ و تمدن الهی و وحیانی است.
غنای فراوان نهفته در احادیث امام رضا علیه السلام و دیگر ائمه اطهار علیهم السلام باید مدیران و پژوهشگران و فعالان عرصه فرهنگ رضوی را به سمت تعیین و شناخت و عرضه و معرفی شاخص ها و معیارهای زندگی و تمدن رهنمون سازد.
مروری بر آموزه های رسیده از امام رضا علیه السلام نشان می دهد عناوین جهانشمولی در احادیث رضوی قابلیت استخراج و تبیین در داخل و خارج از جهان اسلام را دارد.
دو مسئله راهبردی کرامت و عدالت از جمله این شاخص ها هستند که نیاز امروز تمامی جوامع بشری به شمار می روند و مراجعه به احادیث رضوی نشان می دهد عمق این معارف حتی از توجه به اجزای زندگی روزمره هم غافل نبوده است.
حکماء و عقلاء و دانشمندان مراجع نجات بخش جهان از بحران ها معرفی می شوند و از این زاویه و فازغ از عصمت و علم الهی ائمه معصومین و امام رضا علیهم السلام نیز، حکمت های رضوی قابلیت ارائه شاخص هایی جهانشمول را به جهان اسلام و دنیای شرق و غرب دارد.
کد مطلب ۶۹۷۹۱
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما