رضوی بررسی میکند؛
نقش نهجالبلاغه در گفتمانسازی انقلاب اسلامی
زهرا مرادوند؛ به گزارش رضوی یکی از مهم ترین اقدامات مهم در حوزه شناخت نهج البلاغه، کشف ظرفیت گفتمان سازی آن از طریق فهم اصول بنیادین است.
همچنین رهبر معظم انقلاب اسلامی(حفظه الله) نهجالبلاغه را نقشه راهی برای ساخت تمدن نوین اسلامی دانسته و بر لزوم بازخوانی و ترویج آن تأکید کرده است.
پژوهشگر اندیشکده مدائن در این رابطه معتقد است: نهج البلاغه، به عنوان منشور اسلامی-انسانی و میراث فکری امام علی(ع)، اصل الگوی گفتمانی را تایید کرده و با تأکید بر اصول عدالت، استکبارستیزی، وحدت و اخلاق، نقش محوری در شکلدهی به گفتمان انقلاب اسلامی ایفا کرده؛ از همین رو امام خمینی(ره)، بنیانگذار انقلاب اسلامی، نهجالبلاغه را "آئیننامه انقلاب" توصیف کرده و آن را به عنوان الگویی برای ساخت حکومت اسلامی معرفی نموده است.
گفتمان عدالت محوری انقلاب اسلامی
در همین راستا حجتالاسلام دکتر علی صالحی پژوهشگر اندیشکده مدائن به ما گفت: اصل عدالت به عنوان ستون اصلی گفتمان انقلاب اسلامی، در نهجالبلاغه به صورت عملیاتی و جامع تبیین شده است.
وی با بیان اینکه امام علی(ع) در خطبهها و نامههای خود، عدالت را نه تنها به عنوان آرمانی انتزاعی، بلکه به عنوان الگویی عملی برای حکومت اسلامی مطرح نموده، تصریح کرد: در خطبهای از نهجالبلاغه (خطبه 15)، امام علی(ع) درباره زمینهایی که عثمان به اقطاع دیگران درآورده بود، میفرمایند:« والله لو وجدته قد تزوج به النساء و ملك به الإماء لرددتُه؛ فإنّ فى العدل سعة و من ضاق عليه العدل، فالجور عليه أضيق. «به خدا قسم، اگر آن مال را چنین مییافتم که به یقین با آن، زنانی به عقد زناشویی درآمده و کنیزانی با آن خریداری شده بودند، باز هم آن را به مسلمانان میگرداندم؛ زیرا در عدل و دادگری وسعت و گشایش است و آن کس که اجرای عدالت بر او سنگین آید، تحمل ظلم برای او سختتر است.
صالحی افزود: بر این اساس، نهج البلاغه، نه تنها الگویی برای حکومت عادلانه، بلکه اساسی برای حرکت به سوی جامعهای عدالتمحور است که در گفتمان انقلاب اسلامی به عنوان اصلی بنیادین مطرح شده است.
گفتمان انقلاب اسلامی عمیقاً متکی بر اصول مقاومت در برابر استکبار جهانی است
وی با بیان اینکه گفتمان انقلاب اسلامی عمیقاً متکی بر اصول مقاومت در برابر استکبار جهانی است؛ عنوان کرد: نهجالبلاغه، با تأکید بر مقابله با ظلم و فساد، الگویی جامع برای گفتمان استکبار ستیزی انقلاب ارائه میدهد که امام علی(ع) در نهج البلاغه این گفتمان را اینگونه تبیین می نماید: «كونا للظالم خصما و للمظلوم عونا.» «پیوسته دشمن ظالم و یاور مظلوم باشید» (نامه 47) .
به زعم این پژوهشگر اندیشکده مدائن؛ براین اساس، هویت انقلاب اسلامی با نهجالبلاغه گره خورده است و نشان میدهد که نهجالبلاغه به عنوان سلاحی برای مقابله با استکبار جهانی عمل میکند.
گفتمان وحدت محور انقلاب اسلامی
وی با بیان اینکه گفتمان انقلاب اسلامی، وحدت امت اسلامی را به عنوان یکی از اهداف اصلی خود مطرح میکند، یادآور شد: نهجالبلاغه نیز به طور مستمر بر اهمیت وحدت و اتحاد تأکید کرده و در خطبهای از نهجالبلاغه (خطبه 191)، امام علی(ع) میفرمایند: «الناسُ صنفانِ: إما أخٌ لک فی الدین، أو نظیرٌ لک فی الخلق.» «مردم دو دستهاند: یا برادر تو در دیناند، یا همتای تو در آفرینش» این سخن، پایهای برای گفتمان وحدت محور انقلاب اسلامی است.
دکتر صالحی اظهار داشت: نهجالبلاغه، با تأکید بر این اصل، به عنوان الگویی برای مقابله با تفرقه گرایی و برادركشی عمل کرده و گفتمان وحدت را در قالبی علمی و عملی تقویت کرده است.
به گفته وی؛ امروز جریان جهانی حمایت از فلسطین، ناشی از روح انقلاب اسلامی است که پایه های فکری و دینی خود را از نهج البلاغه گرفته است.
گفتمان انقلاب اسلامی بر ارزشهای اخلاقی و دینی استوار است
پژوهشگر اندیشکده مدائن، با بیان اینکه گفتمان انقلاب اسلامی بر خلاف گفتمان غرب بر ارزشهای اخلاقی و دینی استوار است، تصریح کرد:این انقلاب با نفی اباحه گری و بی بند و باری به خطری بزرگ برای گفتمانهاای رقیب و انحرافی تبدیل شده است .
وی ادامه داد: نهجالبلاغه، با تأکید فراوان بر اخلاق و تقوا، الگویی برای تقویت بنیانهای معنوی جامعه ارائه میدهد که این موضوع، در شکلگیری گفتمان اخلاق محور انقلاب اسلامی نقش کلیدی داشته و نقطه قوت آن به به حساب میآید.
لزوم بازگشت به نهج البلاغه برای تقویت انقلاب اسلامی در جهان
دکتر صالحی خاطرنشان کرد: امروز که غرب با تشدید بحران معنویت و سقوط عیار اخلاقی روبروست، انقلاب اسلامی میتواند با بهره گیری از ظرفیت ارزشی و قدسی نهج البلاغه، بشریت تشنه به معنویت را به خود جذب کند و از همین رو، بازگشت به نهج البلاغه برای تقویت انقلاب اسلامی به منظور مقابله با فرهنگ منحط غرب ضروری است.
وی با بیان اینکه نقش نهج البلاغه در گفتمان سازی انقلاب اسلامی مبرهن است، اما الزاماتی دارد؛ عنوان کرد: اول اینکه نهج البلاغه باید با رویکردی انقلابی و در قالبی نوین و قابل درک برای نسل جوان بازخوانی و باز تعریف شود؛ ثانیا مراکز تولید علم و اندیشه ، به منظور استخراج اصول و مبانی، مولفه ها وارزش های انقلاب اسلامی، مطالعه علمی نهج البلاغه را در دستور قرار بدهند، زیرا نهجالبلاغه، با تأکید بر اصول اسلامی و انسانی، ابزاری قدرتمند برای شکل گیری انقلاب اسلامی و مقابله با گفتمانهای انحرافی رایج در جهان معاصر است.
همچنین رهبر معظم انقلاب اسلامی(حفظه الله) نهجالبلاغه را نقشه راهی برای ساخت تمدن نوین اسلامی دانسته و بر لزوم بازخوانی و ترویج آن تأکید کرده است.
پژوهشگر اندیشکده مدائن در این رابطه معتقد است: نهج البلاغه، به عنوان منشور اسلامی-انسانی و میراث فکری امام علی(ع)، اصل الگوی گفتمانی را تایید کرده و با تأکید بر اصول عدالت، استکبارستیزی، وحدت و اخلاق، نقش محوری در شکلدهی به گفتمان انقلاب اسلامی ایفا کرده؛ از همین رو امام خمینی(ره)، بنیانگذار انقلاب اسلامی، نهجالبلاغه را "آئیننامه انقلاب" توصیف کرده و آن را به عنوان الگویی برای ساخت حکومت اسلامی معرفی نموده است.
گفتمان عدالت محوری انقلاب اسلامی
در همین راستا حجتالاسلام دکتر علی صالحی پژوهشگر اندیشکده مدائن به ما گفت: اصل عدالت به عنوان ستون اصلی گفتمان انقلاب اسلامی، در نهجالبلاغه به صورت عملیاتی و جامع تبیین شده است.
وی با بیان اینکه امام علی(ع) در خطبهها و نامههای خود، عدالت را نه تنها به عنوان آرمانی انتزاعی، بلکه به عنوان الگویی عملی برای حکومت اسلامی مطرح نموده، تصریح کرد: در خطبهای از نهجالبلاغه (خطبه 15)، امام علی(ع) درباره زمینهایی که عثمان به اقطاع دیگران درآورده بود، میفرمایند:« والله لو وجدته قد تزوج به النساء و ملك به الإماء لرددتُه؛ فإنّ فى العدل سعة و من ضاق عليه العدل، فالجور عليه أضيق. «به خدا قسم، اگر آن مال را چنین مییافتم که به یقین با آن، زنانی به عقد زناشویی درآمده و کنیزانی با آن خریداری شده بودند، باز هم آن را به مسلمانان میگرداندم؛ زیرا در عدل و دادگری وسعت و گشایش است و آن کس که اجرای عدالت بر او سنگین آید، تحمل ظلم برای او سختتر است.
صالحی افزود: بر این اساس، نهج البلاغه، نه تنها الگویی برای حکومت عادلانه، بلکه اساسی برای حرکت به سوی جامعهای عدالتمحور است که در گفتمان انقلاب اسلامی به عنوان اصلی بنیادین مطرح شده است.
گفتمان انقلاب اسلامی عمیقاً متکی بر اصول مقاومت در برابر استکبار جهانی است
وی با بیان اینکه گفتمان انقلاب اسلامی عمیقاً متکی بر اصول مقاومت در برابر استکبار جهانی است؛ عنوان کرد: نهجالبلاغه، با تأکید بر مقابله با ظلم و فساد، الگویی جامع برای گفتمان استکبار ستیزی انقلاب ارائه میدهد که امام علی(ع) در نهج البلاغه این گفتمان را اینگونه تبیین می نماید: «كونا للظالم خصما و للمظلوم عونا.» «پیوسته دشمن ظالم و یاور مظلوم باشید» (نامه 47) .
به زعم این پژوهشگر اندیشکده مدائن؛ براین اساس، هویت انقلاب اسلامی با نهجالبلاغه گره خورده است و نشان میدهد که نهجالبلاغه به عنوان سلاحی برای مقابله با استکبار جهانی عمل میکند.
گفتمان وحدت محور انقلاب اسلامی
وی با بیان اینکه گفتمان انقلاب اسلامی، وحدت امت اسلامی را به عنوان یکی از اهداف اصلی خود مطرح میکند، یادآور شد: نهجالبلاغه نیز به طور مستمر بر اهمیت وحدت و اتحاد تأکید کرده و در خطبهای از نهجالبلاغه (خطبه 191)، امام علی(ع) میفرمایند: «الناسُ صنفانِ: إما أخٌ لک فی الدین، أو نظیرٌ لک فی الخلق.» «مردم دو دستهاند: یا برادر تو در دیناند، یا همتای تو در آفرینش» این سخن، پایهای برای گفتمان وحدت محور انقلاب اسلامی است.
دکتر صالحی اظهار داشت: نهجالبلاغه، با تأکید بر این اصل، به عنوان الگویی برای مقابله با تفرقه گرایی و برادركشی عمل کرده و گفتمان وحدت را در قالبی علمی و عملی تقویت کرده است.
به گفته وی؛ امروز جریان جهانی حمایت از فلسطین، ناشی از روح انقلاب اسلامی است که پایه های فکری و دینی خود را از نهج البلاغه گرفته است.
گفتمان انقلاب اسلامی بر ارزشهای اخلاقی و دینی استوار است
پژوهشگر اندیشکده مدائن، با بیان اینکه گفتمان انقلاب اسلامی بر خلاف گفتمان غرب بر ارزشهای اخلاقی و دینی استوار است، تصریح کرد:این انقلاب با نفی اباحه گری و بی بند و باری به خطری بزرگ برای گفتمانهاای رقیب و انحرافی تبدیل شده است .
وی ادامه داد: نهجالبلاغه، با تأکید فراوان بر اخلاق و تقوا، الگویی برای تقویت بنیانهای معنوی جامعه ارائه میدهد که این موضوع، در شکلگیری گفتمان اخلاق محور انقلاب اسلامی نقش کلیدی داشته و نقطه قوت آن به به حساب میآید.
لزوم بازگشت به نهج البلاغه برای تقویت انقلاب اسلامی در جهان
دکتر صالحی خاطرنشان کرد: امروز که غرب با تشدید بحران معنویت و سقوط عیار اخلاقی روبروست، انقلاب اسلامی میتواند با بهره گیری از ظرفیت ارزشی و قدسی نهج البلاغه، بشریت تشنه به معنویت را به خود جذب کند و از همین رو، بازگشت به نهج البلاغه برای تقویت انقلاب اسلامی به منظور مقابله با فرهنگ منحط غرب ضروری است.
وی با بیان اینکه نقش نهج البلاغه در گفتمان سازی انقلاب اسلامی مبرهن است، اما الزاماتی دارد؛ عنوان کرد: اول اینکه نهج البلاغه باید با رویکردی انقلابی و در قالبی نوین و قابل درک برای نسل جوان بازخوانی و باز تعریف شود؛ ثانیا مراکز تولید علم و اندیشه ، به منظور استخراج اصول و مبانی، مولفه ها وارزش های انقلاب اسلامی، مطالعه علمی نهج البلاغه را در دستور قرار بدهند، زیرا نهجالبلاغه، با تأکید بر اصول اسلامی و انسانی، ابزاری قدرتمند برای شکل گیری انقلاب اسلامی و مقابله با گفتمانهای انحرافی رایج در جهان معاصر است.
