۰
تاریخ انتشار
سه شنبه ۱۴ مرداد ۱۳۹۹ ساعت ۱۷:۳۸
یادداشت؛

روزنامه نگاری در افق آینده

روزنامه نگاری در افق آینده
خبرگزاری رضوی_ دکتر علی اصغر محکی* توانایی پیش بینی آینده از راه شبیه سازی ذهنی، از مهمترین وجوه تمایز انسان و سایر آفریده های پروردگار است. این توانایی، نیازمند هوشمندی، تجربه و درایت است، به ویژه اگر موضوع آن، آینده خبرنگار در ایران باشد. 
حکایت خبرنگار ایرانی، درهم سرشته با ماجرای روزنامه نگاری در ایران است. آینده خبرنگار و روزنامه نگاری ایرانی را هم نمی توان مجزای از سرنوشت زیست اجتماعی ایرانیان دید؛ سرنوشتی برخاسته از تاریخی پر نشیب و فراز، همراه با بیم و امید، خوشی و ناخوشی، کامیابی و شکست. مهمتر از همه این که روزنامه نگاری ایرانی، ایستاده در نقطه ای از دگردیسی تاریخی است: از ریخت رسمی سنتی به سوی گونه ای غیر رسمی و نو؛ از روزنامه نگاری سازمانی به روزنامه نگاری شهروندی؛ از نشر کاغذی و چاپی به نشر الکترونیک و مجازی؛ و از گستره ای با مخاطبان همگون و فراگیر به مخاطبانی خاص تر و ناهمگون تر. برای پیش بینی فرجام این دگردیسی، نمی توان افق زمانی را دوردست گرفت، چرا که شتاب تحولات همه جانبه فناورآنه، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و رسانه ای، مولفه های اثرگذار بر این برآورد را فراوان و آینده پژوهی را دشوارتر از همیشه کرده است. 
ویژگی مهم «همه جا بودن»، که هم اینک زیست شغلی و شخصی روزمره خبرنگار را، به گونه ای جدایی ناپذیر در هم آمیخته، می تواند خبر از یک رویداد بسیار مهم، در افق نه چندان دور دهد: هویت فردی و خانوادگی خبرنگار تحت تاثیر این آمیختگی، سبکی نو و ناهمگون از زیست اجتماعی را برای او رقم خواهد زد. سبکی از زندگی که خبرنگار را از حیث تامین نیازهای عاطفی، روحی و انگیزشی به چالش می کشد و خاستگاه بحث هایی نو در باره تفاوت شخصیت، منش، کردار و عملکرد خبرنگار امروز و دیروز خواهد شد. می توان انتظار داشت که حتی جدال نظری دیرپای متون حقوق سیاسی و آموزش روزنامه نگاری، در باره کارکرد رسانه ها به مثابه رکن چهارم دموکراسی، تحت تاثیر آن قرار گیرد. 
مثال دیگر مربوط به تغییر شکل سازمان های رسانه ای در آینده نزدیک است که موجب پایان یافتن شکل معمول قراردادهای شغلی کنونی خبرنگاران در سازمان های رسانه ای و اتکای بیشتر این سازمان ها به شهروندان خبرنگار خواهد بود. در نتیجه معیارهای حرفه ای و تخصصی کار خبرنگاری، در ضمن بهره گیری از خدمات رایگان یا ارزان شهروندان خبرنگار، رو به افول خواهد رفت و استانداردهایی جدید را معمول می کند که در آنها، دقت و حرفه ای گرایی، فدای سرعت نشر مجازی خواهد شد. از این نمونه چالش ها، در حرفه خبرنگار آینده، بسیار خواهیم داشت. 
با توجه به مسئولیت اجتماعی خبرنگاران، انتظاراتی از آنان در کشاکش دگرگونی های شتابان انتظار می رود که باید خود را برای ایفای آنها همواره روزآمد و آماده نگه دارند! چرا که روزنامه نگار آینده ساز، بایستی هم شناختی نزدیک به واقع از آینده شغلی خود و جامعه داشته باشد و هم سازگار با دگرگونی های شتابان، آماده سازگاری با هر نوع تغییری باشد. کسانی توانایی سازگاری بهنگام با روندهای آتی را خواهند داشت که تصویری نزدیک تر به واقع از آینده داشته باشند و خود را برای مدیریت هوشمندانه و بخردانه آن، از پیش آماده کرده باشند. 

*دانش آموخته و مدرس علوم ارتباطات
کد مطلب ۵۹۱۴۵
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما