وحدت اسلامی از نظریه تا میدان عمل؛ پنج گام رهبر شهید انقلاب برای همگرایی امت
به گزارش پایگاه خبری رضویحجتالاسلام حمید شهریاری در آیین اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی در تالار قدس حرم مطهر رضوی، با تشریح مراحل تحقق وحدت اسلامی اظهار کرد: وحدت زمانی از یک ایده و نظریه به یک جریان اثرگذار تبدیل میشود که بتواند از سطح نخبگان عبور کرده و در متن جامعه و میدان عمل نمود پیدا کند.
از مفهومسازی تا ساختارسازی؛ پایههای نخست وحدت اسلامی
وی با اشاره به مسیر پنجمرحلهای تحقق وحدت اسلامی افزود: نخستین گام، مفهومسازی و تولید پیامها و کلیدواژههای مشترک است. مفهوم «وحدت اسلامی» و مؤلفههای آن نیز طی بیش از ۴۰ دوره برگزاری کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی مورد بررسی و تبیین قرار گرفته و میتوان آن را از دستاوردهای فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست.
شهریاری ادامه داد: نتیجه این تلاش مستمر آن است که امروز مفهوم وحدت اسلامی تنها در محافل علمی و سیاسی مطرح نیست، بلکه در ذهن و فرهنگ عمومی جامعه اسلامی نیز جایگاه مشخصی پیدا کرده و شناخت نسبت به ضرورت همگرایی میان مسلمانان افزایش یافته است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، ساختارسازی و تیمسازی را دومین مرحله در مسیر نهادینهکردن گفتمان وحدت دانست و گفت: هنگامی که یک مفهوم قرار است در جامعه ماندگار شود، باید ساختاری برای حفظ، انتقال و ترویج آن شکل بگیرد.
وی افزود: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نیز با هدف صیانت از اندیشه تقریب و گسترش گفتمان وحدت میان مسلمانان بنیانگذاری شد تا این اندیشه از سطح یک ایده فراتر رفته و در قالب یک ساختار مشخص دنبال شود.
گفتمانسازی میان نخبگان؛ مقابله با جریانهای تفرقهافکن
شهریاری، گفتمانسازی میان نخبگان جهان اسلام را سومین گام تحقق وحدت عنوان کرد و گفت: برگزاری چهار دهه کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با همین هدف انجام شده است تا در برابر جریانهای تفرقهافکن، صدای دعوت به وحدت، برادری و همگرایی میان مذاهب اسلامی هر سال تقویت شود.
وی با اشاره به دستاوردهای علمی این کنفرانسها اظهار کرد: طی این سالها هزاران مقاله، سخنرانی، تجربه و دیدگاه علمی گردآوری، بررسی و جمعبندی شده و این مجموعه تلاشها به تبدیل نظریه وحدت اسلامی به یک گفتمان فراگیر کمک کرده است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: آثار و تجربیات شکلگرفته در این مسیر، زمینهساز برگزاری نشستها و گردهماییهای مشابه در کشورهایی مانند مصر، عربستان سعودی و ترکیه شده است؛ نشستهایی که با حضور نخبگان جهان اسلام و با محوریت همگرایی و اتحاد میان فرق اسلامی برگزار میشود.
شهریاری در ادامه با تأکید بر ضرورت تبدیل گفتمان وحدت به رفتار اجتماعی گفت: رهبر شهید انقلاب اسلامی به مسلمانان آموختند که توهین، نزاع، ترور و تکفیر جایی در اندیشه اسلامی ندارد و نمیتوان این رفتارها را به نام اسلام توجیه کرد.
وی با استناد به آیه شریفه «وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ» افزود: آموزه وحدت زمانی معنا پیدا میکند که از عرصه سخن و نظریه وارد میدان عمل شود و مسلمانان در بزنگاههای تاریخی، فارغ از تفاوتهای مذهبی، در کنار یکدیگر قرار گیرند.
از شبکهسازی تا حرکت اجتماعی؛ وحدت در میدان عمل
شهریاری حمایت جمهوری اسلامی ایران از مسلمانان بوسنی و مردم غزه را از نمونههای این نگاه امتمحور دانست و گفت: این حمایتها بر مبنای مرزبندیهای مذهبی انجام نشده است؛ بلکه جمهوری اسلامی ایران خود را در برابر سرنوشت مسلمانان، فارغ از مذهب و قومیت آنان، مسئول میداند.
وی در ادامه، شبکهسازی برای انتقال پیام وحدت از نخبگان به عموم مردم و ایجاد حرکت اجتماعی برای تحقق نتایج عملی گفتمان وحدت را دو مرحله دیگر این مسیر عنوان کرد و افزود: وحدت اسلامی زمانی به معنای واقعی محقق میشود که اندیشه تقریب از محافل نخبگانی خارج شده، به بدنه جامعه برسد و مردم آثار و نتایج آن را در زندگی اجتماعی خود مشاهده کنند.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تأکید کرد: اگر پیام وحدت در میان مردم نهادینه نشود، گفتمان وحدت همچنان در سطح نظری باقی خواهد ماند؛ بنابراین شبکههای اجتماعی، نهادهای مردمی، نخبگان و مجموعههای فرهنگی و دینی باید در انتقال این پیام به جامعه نقشآفرینی کنند.
شهریاری در پایان خاطرنشان کرد: خلاصه این رویکرد را میتوان در سیره رهبر شهید انقلاب اسلامی مشاهده کرد؛ رویکردی که در مواجهه با استکبار جهانی، مرزهای مذهب، قومیت و نژاد را کنار گذاشت و بر ضرورت همبستگی ملتهای مسلمان در برابر دشمنان اسلام تأکید داشت.این چینش، سه محور اصلی خبر را برجسته میکند: «مفهوم و ساختار»، «گفتمانسازی»، و «ورود به میدان عمل و جامعه».
