یک نویسنده در گفت و گو با رضوی مطرح کرد:
جشنواره داستان رضوی؛ فرصتی برای بازآفرینی لحظه های ناب زیارت است/نگاه ویژه به آثار خلاقانه نقطه قوت جشنواره داستان رضوی است
سهیمه اسد زاده- لرستان- پس از پانزده، لرستان میزبان یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی و ادبی کشور شده است؛ شانزدهمین جشنواره بینالمللی داستاننویسی رضوی. این جشنواره که نام و هویت خود را با یاد و سیرهی امام رضا (ع) پیوند زده، فرصتی تازه برای نویسندگان و شاعران سراسر ایران فراهم آورده تا در پرتو معنویت رضوی، روایتهای دینی و آیینی را با زبان هنر و ادبیات بازآفرینی کنند.
در این میان، حضور نویسندگان لرستانی که همواره با قصهها، متلها و روایتهای بومی خود سهمی ویژه در ادبیات ملی داشتهاند، رنگ و بوی خاصی به جشنواره بخشیده است. مردمان این دیار، با ارادت دیرینه به امام رضا (ع)، نگاه معنوی و فرهنگی خود را در آثار ادبی بازتاب میدهند و همین امر لرستان را به بستری زنده برای خلق داستانهای رضوی بدل کرده است.
گفتگوی پیش رو با عبدالرضا شهبازی، نویسنده و شاعر برجسته لرستانی، تلاشی است برای واکاوی جایگاه جشنواره رضوی در مسیر ادبیات دینی و آیینی، بررسی تجربههای او از مواجهه با آثار رضوی، و تأملی بر نقش این جشنواره در تقویت هویت فرهنگی و مذهبی مناطق مختلف کشور. شهبازی با نگاهی ژرف به ادبیات معرفتی، از نقاط قوت و ضعف جشنواره سخن میگوید و توصیههایی ارزشمند برای نویسندگان جوان ارائه میکند؛ توصیههایی که میتواند چراغ راهی برای آیندهی داستاننویسی رضوی در ایران باشد.
شما بهعنوان نویسنده و شاعر لرستانی، جشنواره رضوی را چگونه در مسیر ادبیات دینی و آیینی ارزیابی میکنید؟
به طور کلی هر جشنواره فرهنگی ادبی دارای ساختار و ویژگیهای خاص خودش است، ویژگیهایی که سیاستگذاران آن جشنواره برای رسیدن به هدف و مقصودی خاص دنبال میکنند که جشنواره رضوی در حوزه ادبیات دینی از همان نوع جشنوارههایی است که بیان کردم.
تجربه شما از مواجهه با آثار رضوی در مقایسه با دیگر جشنوارههای ادبی چیست؟
همانطور که عرض کردم این نوع جشنوارههای مناسبتی به طور خاص میتواند راهگشایی باشد برای تقویت بنیانهای فکری یک نویسنده در حوزه ادبیات معرفتی، دینی و تفاوت اصلی و اساسی آن در نوع نگاه و نگرش نویسنده به جهان هستی و هستیشناسی آن است برای رسیدن به معنویتی که در این مسیر طی خواهد کرد.
جشنواره رضوی چه نقشی در تقویت هویت فرهنگی و مذهبی مناطق مختلف، بهویژه لرستان، ایفا میکند؟
جشنواره رضوی که هویت اصلی آن با هشتمین امام شیعیان حضرت امام رضا (ع) گره خورده است، دریچهای است به سوی بازیابی و آفرینش لحظههای نابی که این امام در میان مردم مناطق مختلف کشور ایران دارد.
از آنجا که مردم لرستان ارادت ویژهای نسبت به امام رضا (ع) دارند و حضور معنوی این امام بزرگوار در همه صحنه های زندگی آنان مشهود بوده و هست بر همین اساس نویسندگان این دیار با نگاهی ویژه تر به این جشنواره باید بپردازند و در کنار دیگر نویسندگان این حوزه نقش آفرینی خوبی در خلق آثار ماندگار معنوی داشته باشند.
به نظر شما این جشنواره تا چه حد توانسته مخاطبان جوان و تازهکار را به سمت ادبیات دینی جذب کند؟
با توجه به سالهای برگزاری این جشنواره توسط بنیاد بینالمللی امام رضا (ع) میتوان این جشنواره را یکی از با دوام ترین جشنوارههای ادبی و فرهنگی کشور به حساب آورد . اما آیا این جشنواره، جشنواره موفقی در جذب نویسندگان جوان بوده یا خیر را نمیتوان اظهار نظر دقیقی کرد مگر اینکه از نظر آماری این جشنواره مورد بررسی قرار بگیرد و این را متولیان برگزاری چند دوره این جشنواره را باید اعلام نظر کنند.
آیا جشنواره توانسته میان ادبیات بومی و ادبیات رضوی برقرار کند؟
اجازه بفرمایید در مورد این پاسخ ، نظرمان را به بعد از برگزاری جشنواره موکول کنیم چرا هنوز جشنواره در مرحله دریافت آثار است و نمیتوان در این خصوص اظهار نظر دقیق و تخصصی کرد.
مهمترین ویژگیهای یک داستان رضوی موفق از نظر شما چیست؟
هر اثر هنری که خلق میشود اگر دارای یک پیام اخلاقی و انسانی نباشد نمیتوان نام یک اثر هنری به آن اطلاق کرد.
ادبیات به طور عام و این گونه ادبی، ادبیات دینی و معرفتی به طور خاص باید انتقال دهنده یک مفهوم دینی و شناختی از نویسنده به مخاطب باشد. اگر در داستانی این شاخص رعایت شود بی شک باید آن را یک اثر موفق در حوزه ادبیات دینی بر شمرد.
در آثار رضوی، چگونه میتوان میان روایت هنری و پیام معنوی تعادل برقرار کرد؟
کار هنرمند و نویسنده خلاق اتصال باریک و ریز این دو مقوله به هم است. اگر روایت کنده یک اثر هنری نتواند پیام معنوی را در لایههای نوشته خود بیان کند می شود یک پیام اخلاقی صفر و اگر پیام اخلاقی جنبههای هنری آن حفظ نوشته یک خطابه بیش نیست در هر دو صورت نویسنده نتوانسته است ارتباطی درست، منطقی و اثرگذار بر مخاطب خود بگذارد . تعادل بین روایت و هنر اثری ماندگار و تاثیرگذار خلق خواهد شد و در تمامی اعصار قابل بیان و ارائه خواهد بود.
آیا زبان و سبک بومی میتواند در روایتهای رضوی جایگاه ویژهای پیدا کند؟
بی شک ادبیات بومی راهی است برای رسیدن ادبیات ملی یک کشور، زبان ، گویش و خرده فرهنگهای یک کشور هستند که به فرهنگ عمومی آن کشور کمک می کنند برای پویایی و زنده ماندن.
متل ها، قصههای بومی، روایت سفرهای معنوی اگر در قالب ادبیات کلاسیک داستان نویسی شکل بگیرید بی شک به قوام و دوام آن جشنواره کمک بیشتری خواهد کرد، خاصه آن که این جشنواره مختص هشتمین امام شیعیان باشد که در میان مردم ایران دارای قرب و جایگاه ویژهای است.
نقاط قوت و ضعف جشنواره رضوی را در سالهای اخیر چگونه میبینید؟
از مهمترین نقاط قوت این جشنواره می توان نگاه ویژه به آثار خلاقانه بود، آثار که صرفا شعار دین گرایی و معنوی نمیدهند و ویژگیهای برجسته ادبی در این جشنواره نمودی عینی دارد.
اما کمتر توجه کردن به برنامههای استانی و متمرکز شدن شورای سیاست گذاری در تهران و مشهد میتوان نقطه ضعفی در عدم برگزاری یک جشنواره کیفیتر باشد.
چه تغییرات یا نوآوریهایی را برای ارتقای سطح جشنواره پیشنهاد میکنید؟
به نظر می آید اگر به نوقلمان و نویسندگان بومی هر استانی که جشنواره در آن برگزار میشود توجه بیشتری شود میتواند انگیزهای برای نویسندگان آن استان بهوجود بیاورد برای رسیدن به اهداف کلانی که مد نظر برگزارکنندگان جشنواره است.
آیندهی داستاننویسی رضوی را در ادبیات ایران چگونه پیشبینی میکنید؟
بیشک هر جشنواره ای آغاز و پایانی دارد، سرانجامی برای یک جشنواره قابل اعتنا است که نویسندگان به نیکی از آن یاد کنند جشنواره رضوی اینگونه بوده است، شاید برکت نام امام رضا (ع) باعث ماندگاری این جشنواره بوده و هست .
چه توصیهای برای نویسندگان جوانی دارید که قصد دارند در حوزهی داستاننویسی رضوی فعالیت کنند؟
دنیای امروز دنیای پر از پلشتی و زشتی است، دنیای دروغ و دغل بازیهای که جهان را فراگرفته است و شاید تنها با ظهور منجی انسان بتواند به سرمنزل هستی برسد.
تشخیص راه درست و توسل جستن میتواند برای جوان امروز راه گشا باشد . معرفت، اخلاق، انسان دوستی، عدالت کلید واژههایی هستند که جوان امروز باید در کنکاشی درست به مفهوم واقعی آنان برسد و زندگی خود را بر پایه آنان استوار سازد . در غیر این صورت زندگی بی مفهومی را سپری خواهد کرد
برای همه جوانان ایرانی بهویژه داستاننویسان جوان کشورم آرزوی روزهای پر از مهر و موفقیت و سربلندی دارم.
در این میان، حضور نویسندگان لرستانی که همواره با قصهها، متلها و روایتهای بومی خود سهمی ویژه در ادبیات ملی داشتهاند، رنگ و بوی خاصی به جشنواره بخشیده است. مردمان این دیار، با ارادت دیرینه به امام رضا (ع)، نگاه معنوی و فرهنگی خود را در آثار ادبی بازتاب میدهند و همین امر لرستان را به بستری زنده برای خلق داستانهای رضوی بدل کرده است.
گفتگوی پیش رو با عبدالرضا شهبازی، نویسنده و شاعر برجسته لرستانی، تلاشی است برای واکاوی جایگاه جشنواره رضوی در مسیر ادبیات دینی و آیینی، بررسی تجربههای او از مواجهه با آثار رضوی، و تأملی بر نقش این جشنواره در تقویت هویت فرهنگی و مذهبی مناطق مختلف کشور. شهبازی با نگاهی ژرف به ادبیات معرفتی، از نقاط قوت و ضعف جشنواره سخن میگوید و توصیههایی ارزشمند برای نویسندگان جوان ارائه میکند؛ توصیههایی که میتواند چراغ راهی برای آیندهی داستاننویسی رضوی در ایران باشد.
شما بهعنوان نویسنده و شاعر لرستانی، جشنواره رضوی را چگونه در مسیر ادبیات دینی و آیینی ارزیابی میکنید؟
به طور کلی هر جشنواره فرهنگی ادبی دارای ساختار و ویژگیهای خاص خودش است، ویژگیهایی که سیاستگذاران آن جشنواره برای رسیدن به هدف و مقصودی خاص دنبال میکنند که جشنواره رضوی در حوزه ادبیات دینی از همان نوع جشنوارههایی است که بیان کردم.
تجربه شما از مواجهه با آثار رضوی در مقایسه با دیگر جشنوارههای ادبی چیست؟
همانطور که عرض کردم این نوع جشنوارههای مناسبتی به طور خاص میتواند راهگشایی باشد برای تقویت بنیانهای فکری یک نویسنده در حوزه ادبیات معرفتی، دینی و تفاوت اصلی و اساسی آن در نوع نگاه و نگرش نویسنده به جهان هستی و هستیشناسی آن است برای رسیدن به معنویتی که در این مسیر طی خواهد کرد.
جشنواره رضوی چه نقشی در تقویت هویت فرهنگی و مذهبی مناطق مختلف، بهویژه لرستان، ایفا میکند؟
جشنواره رضوی که هویت اصلی آن با هشتمین امام شیعیان حضرت امام رضا (ع) گره خورده است، دریچهای است به سوی بازیابی و آفرینش لحظههای نابی که این امام در میان مردم مناطق مختلف کشور ایران دارد.
از آنجا که مردم لرستان ارادت ویژهای نسبت به امام رضا (ع) دارند و حضور معنوی این امام بزرگوار در همه صحنه های زندگی آنان مشهود بوده و هست بر همین اساس نویسندگان این دیار با نگاهی ویژه تر به این جشنواره باید بپردازند و در کنار دیگر نویسندگان این حوزه نقش آفرینی خوبی در خلق آثار ماندگار معنوی داشته باشند.
به نظر شما این جشنواره تا چه حد توانسته مخاطبان جوان و تازهکار را به سمت ادبیات دینی جذب کند؟
با توجه به سالهای برگزاری این جشنواره توسط بنیاد بینالمللی امام رضا (ع) میتوان این جشنواره را یکی از با دوام ترین جشنوارههای ادبی و فرهنگی کشور به حساب آورد . اما آیا این جشنواره، جشنواره موفقی در جذب نویسندگان جوان بوده یا خیر را نمیتوان اظهار نظر دقیقی کرد مگر اینکه از نظر آماری این جشنواره مورد بررسی قرار بگیرد و این را متولیان برگزاری چند دوره این جشنواره را باید اعلام نظر کنند.
آیا جشنواره توانسته میان ادبیات بومی و ادبیات رضوی برقرار کند؟
اجازه بفرمایید در مورد این پاسخ ، نظرمان را به بعد از برگزاری جشنواره موکول کنیم چرا هنوز جشنواره در مرحله دریافت آثار است و نمیتوان در این خصوص اظهار نظر دقیق و تخصصی کرد.
مهمترین ویژگیهای یک داستان رضوی موفق از نظر شما چیست؟
هر اثر هنری که خلق میشود اگر دارای یک پیام اخلاقی و انسانی نباشد نمیتوان نام یک اثر هنری به آن اطلاق کرد.
ادبیات به طور عام و این گونه ادبی، ادبیات دینی و معرفتی به طور خاص باید انتقال دهنده یک مفهوم دینی و شناختی از نویسنده به مخاطب باشد. اگر در داستانی این شاخص رعایت شود بی شک باید آن را یک اثر موفق در حوزه ادبیات دینی بر شمرد.
در آثار رضوی، چگونه میتوان میان روایت هنری و پیام معنوی تعادل برقرار کرد؟
کار هنرمند و نویسنده خلاق اتصال باریک و ریز این دو مقوله به هم است. اگر روایت کنده یک اثر هنری نتواند پیام معنوی را در لایههای نوشته خود بیان کند می شود یک پیام اخلاقی صفر و اگر پیام اخلاقی جنبههای هنری آن حفظ نوشته یک خطابه بیش نیست در هر دو صورت نویسنده نتوانسته است ارتباطی درست، منطقی و اثرگذار بر مخاطب خود بگذارد . تعادل بین روایت و هنر اثری ماندگار و تاثیرگذار خلق خواهد شد و در تمامی اعصار قابل بیان و ارائه خواهد بود.
آیا زبان و سبک بومی میتواند در روایتهای رضوی جایگاه ویژهای پیدا کند؟
بی شک ادبیات بومی راهی است برای رسیدن ادبیات ملی یک کشور، زبان ، گویش و خرده فرهنگهای یک کشور هستند که به فرهنگ عمومی آن کشور کمک می کنند برای پویایی و زنده ماندن.
متل ها، قصههای بومی، روایت سفرهای معنوی اگر در قالب ادبیات کلاسیک داستان نویسی شکل بگیرید بی شک به قوام و دوام آن جشنواره کمک بیشتری خواهد کرد، خاصه آن که این جشنواره مختص هشتمین امام شیعیان باشد که در میان مردم ایران دارای قرب و جایگاه ویژهای است.
نقاط قوت و ضعف جشنواره رضوی را در سالهای اخیر چگونه میبینید؟
از مهمترین نقاط قوت این جشنواره می توان نگاه ویژه به آثار خلاقانه بود، آثار که صرفا شعار دین گرایی و معنوی نمیدهند و ویژگیهای برجسته ادبی در این جشنواره نمودی عینی دارد.
اما کمتر توجه کردن به برنامههای استانی و متمرکز شدن شورای سیاست گذاری در تهران و مشهد میتوان نقطه ضعفی در عدم برگزاری یک جشنواره کیفیتر باشد.
چه تغییرات یا نوآوریهایی را برای ارتقای سطح جشنواره پیشنهاد میکنید؟
به نظر می آید اگر به نوقلمان و نویسندگان بومی هر استانی که جشنواره در آن برگزار میشود توجه بیشتری شود میتواند انگیزهای برای نویسندگان آن استان بهوجود بیاورد برای رسیدن به اهداف کلانی که مد نظر برگزارکنندگان جشنواره است.
آیندهی داستاننویسی رضوی را در ادبیات ایران چگونه پیشبینی میکنید؟
بیشک هر جشنواره ای آغاز و پایانی دارد، سرانجامی برای یک جشنواره قابل اعتنا است که نویسندگان به نیکی از آن یاد کنند جشنواره رضوی اینگونه بوده است، شاید برکت نام امام رضا (ع) باعث ماندگاری این جشنواره بوده و هست .
چه توصیهای برای نویسندگان جوانی دارید که قصد دارند در حوزهی داستاننویسی رضوی فعالیت کنند؟
دنیای امروز دنیای پر از پلشتی و زشتی است، دنیای دروغ و دغل بازیهای که جهان را فراگرفته است و شاید تنها با ظهور منجی انسان بتواند به سرمنزل هستی برسد.
تشخیص راه درست و توسل جستن میتواند برای جوان امروز راه گشا باشد . معرفت، اخلاق، انسان دوستی، عدالت کلید واژههایی هستند که جوان امروز باید در کنکاشی درست به مفهوم واقعی آنان برسد و زندگی خود را بر پایه آنان استوار سازد . در غیر این صورت زندگی بی مفهومی را سپری خواهد کرد
برای همه جوانان ایرانی بهویژه داستاننویسان جوان کشورم آرزوی روزهای پر از مهر و موفقیت و سربلندی دارم.
