۰
تاریخ انتشار
دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰ ساعت ۲۰:۲۵
خبرگزاری رضوی بررسی کرد:

گفتگو و همکاری اسلامی، راهکار غلبه بر تنش ها در روابط جهان اسلام

گفتگو و همکاری اسلامی، راهکار غلبه بر تنش ها در روابط جهان اسلام
خبرگزاری رضوی. بهمن دهستانی. کشورهای اسلامی در جهان با آنکه وسعتی در چهار قاره جهان را در اختیار خود دارند اما شاید یکی از پرتنش ترین روابط میان دولت ها، توسط سران اسلامی رقم می خورد.
در این میان منطقه خاورمیانه یا غرب آسیا که کانون اصلی آیین اسلام و شهرها و اماکن مقدس اسلام در آن واقع است از التهابات بیشتری رنج می برد. روابط پاکستان با هند، وضعیت افغانستان با همسایگان، برخوردهای جمهوری آذربایجان با ایران و ارمنستان، توسعه طلبی های ترکیه در خاک همسایگان، یک دهه جنگ و ناامنی و خون ریزی در سوریه، ناآرامی های لبنان، تنش های مداوم سیاسی در عراق، جنگ و تجاوز طولانی عربستان علیه یمن، اوضاع بی سروسامان لیبی و ادامه اشغالگری ها در فلسطین بخشی از صحنه روابط پر آسیب و خشونت بار و مخرب میان کشورهای اسلامی است.
در حالی که افق روشن و حتی کوتاه مدتی برای بهبود روابط بین الملل اسلامی مشاهده نمی شود روابط رژیم صهیونیستی به عنوان اصلی ترین عامل تنش در جهان اسلام، روز به روز با برخی دولت های عربی بهتر و علنی تر می شود.
پروژه موسوم به معامله قرن که با رهبری آمریکا دنبال می شد به دنبال از بین بردن حداکثری تفاهم میان دولت های اسلامی و ایجاد یک اتحاد عربی- صهیونیستی بر ضد دولت های مستقل اسلامی بود که آثار مخربی بر چهره جهان اسلام باقی گذارد و هر هفته گوشه ای از تبعات آن مانند تبادلات میان پایتخت های عربی و تل آویو در زمینه های علمی و اقتصادی و ورزشی و فرهنگی رونمایی می شود.
این در حالی است که اساسا آنچه به عنوان جهان اسلام از آن یاد می شود و شکل گیری این مفهوم در دوره معاصر مبتنی بر اتحاد کشورهای اسلامی بر ضد رژیم جعلی اسرائیل بوده است. بزرگترین تشکل سیاسی و بین المللی در جهان اسلام یعنی سازمان همکاری های اسلامی بر این اساس بنیان نهاده شده است. سازمان همکاری اسلامی (OIC)، دومین سازمان بین دولتی پس از سازمان ملل متحد است که با عضویت ۵۷ کشور به گسترش بیش از چهار قاره است. این سازمان قرار بوده صدای جمعی جهان اسلام و تضمینی برای حفاظت و حمایت از منافع جهان اسلام باشد. این نهاد بین المللی بر اساس تصمیم اجلاس تاریخی که در رباط، پایتخت کشور مغرب در ۲۵ سپتامبر ۱۹۶۹ برگزار شد به عنوان یک واکنش برای اتحاد در برابر آتش‌سوزی جنایت آمیز مسجد الأقصی در دوره اشغال بیت‌المقدس تأسیس شد. نام این سازمان از زمان تأسیس در سال ۱۹۶۹ تا سال ۲۰۱۱ سازمان کنفرانس اسلامی بود سپس به سازمان همکاری اسلامی تغییر یافت.
نشست سران آن هر ۳ سال یک بار و در پایتخت یکی از کشورهای اسلامی عضو برگزار می‌شود. کشورهایی که این کنفرانس را برگزار می‌کنند به مدت سه سال ریاست آن را بر عهده می‌گیرند.
یکی از ظرفیت های جالب توجه در این سازمان کمیته مساعی حمیده بوده است که با توجه به وجود و رخنه برخی اختلافات در میان کشورهای اسلامی برای نزدیکی دیدگاه ها و نظران دولت ها و کاهش و حل اختلافات تلاش کند. بررسی مؤسسات، کمیته ها و ابزارهای سازمان همکاری های اسلامی نشان می دهد توان بسیار خوبی برای پیشبرد اهداف اسلامی و تأمین منافع جمعی جهان اسلام و حتی مقابله با برخوردهای درون جوامع اسلامی یا میان دولت های مسلمان در آن پیش بینی و تعبیه شده است اما تمامیت خواهی برخی اعضای بزرگ آن و همچنین نفوذ طولانی مدت صهیونیست ها نگذاشته است تا هیچکدام از آنها به سود مسلمانان فعال شود.
در یک نمونه با آغاز جنگ خانمان سوز سوریه، با آنکه درخواست های زیادی از سازمان همکاری های اسلامی برای مداخله و آرام سازی اوضاع به عمل آمد اما این ارگان جهان اسلام خود به ابزاری برای افزایش فشار بر سوریه و تعویق راه حل ها بدل شد تا آنجا که عضویت سوریه به عنوان یک عضو مؤثر سازمان لغو گردید تا همسو با کشورهای غربی انزوا و تحریم مردم سوریه تکمیل گردد. در آن زمان دبیرکلی سازمان همکاری های اسلامی بر عهده ترکیه بود و کاملا در راستای سیاست های توسعه طلبانه ترکیه گام بر می داشت تا آنکه مقام دبیرکلی که بیشترین اختیارات را در این سازمان دارد به عربستان رسید و تمامی ظرفیت های آن تمام در خدمت سیاست های پادشاهی سعودی قرار گرفت و علاوه بر آنکه حضور و تأثیر کشورهایی مانند جمهوری اسلامی ایران به حداقل رسید؛ کارکردهای جهان اسلامی آن نیز تعطیل گردید و این روند نشان داد چگونه حضور و فعالیت کشورهای مانند ایران می تواند به عملکرد چنین سازمان هایی در جهان اسلام معنا و فایده ببخشد.
تماس وزیر خارجه ایران با دبیرکل سازمان همکاری های اسلامی را باید گام و اتفاقی قابل توجه در روابط بین الملل اسلامی دانست چرا که بعد از سال ها انقطاع به وقوع می پیوندد.
وزیر امور خارجه در گفت‌وگویی تلفنی با یوسف العثیمن خواستار محکومیت اقدامات تروریستی اخیر داعش در قندوز و قندهار توسط این سازمان شد و از مساعدت‌های دبیرخانه برای تسهیل روند بازگشایی نمایندگی ایران در جده تشکر کرد. وزیر امور خارجه کشورمان در این گفت‌وگوی تلفنی علاوه بر مرور تازه‌ترین وضعیت مناسبات با سازمان همکاری اسلامی، همچنین در خصوص آخرین وضعیت افغانستان با یوسف العثیمن دبیر کل سازمان همکاری اسلامی تبادل نظر کرد. امیرعبداللهیان جریان‌های تندرو و افراطی را به عنوان یکی از مهمترین مشکلات منطقه بر شمرد. وزیر امور خارجه همچنین با اشاره به وضعیت کنونی تحرکات تروریستی داعش در افغانستان بر حمایت ایران از ایفای نقش فعال تر این سازمان به ویژه دبیرکل در مورد افغانستان تاکید کرد.
دبیرکل سازمان همکاری اسلامی در پاسخ ضمن تبریک به امیرعبداللهیان به مناسبت انتخاب وی به عنوان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، گزارش مختصری از مجموعه اقدامات سازمان همکاری اسلامی در زمینه رسیدگی به موضوع تحولات اخیر در افغانستان و بیانیه صادره آن ارائه و بر فراگیر بودن دولت جدید در افغانستان، رعایت حقوق بشر و حقوق زنان، همبستگی با مردم افغانستان و عدم تبدیل افغانستان به مامن گروه‌های تروریستی تأکید کرده است.
دبیرکل عربستانی سازمان همکاری های اسلامی در این تماس تصریح کرده است: ما در سازمان همکاری اسلامی هیچ تفاوتی بین مذاهب اسلامی قائل نیستیم و همه مردم مسلمان از دید ما واجد حقوق شهروندی یکسان هستند و جایز نیست مسلمانان و نمازگزاران با هر مذهبی هدف حملات تروریستی قرار گیرند.
این تبادل آراء میان ایران و سازمان همکاری های اسلامی را بر دوره ای از فاصله و عدم همکاری باید فرصتی برای بهبود مناسبات میان جهان اسلام دانست چرا که هم ایران بر اساس سیاست های اصولی خود علاقه مند به حضور و همکاری صادقانه با دول مسلمان دارد و هم جهان اسلام و سازمان های وابسته به کشورهای اسلامی بدون ایران در معنابخشی به مأموریت های اسلامی خود با چالش های فراوانی روبرو هستند.
کد مطلب ۷۹۵۴۴
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما