۰
تاریخ انتشار
دوشنبه ۲۸ تير ۱۴۰۰ ساعت ۱۷:۵۶
استاد دانشگاه دمشق در گفتگو با خبرگزاری رضوی:

سعادت و نشاط جهان اسلام در گرو همبستگی است

سعادت و نشاط جهان اسلام در گرو همبستگی است
خبرگزاری رضوی- بهمن دهستانی؛ در آستانه عید عظیم قربان که مورد توجه تمامی مسلمانان عالم قرار دارد زمینه هم اندیشی و تفکر درباره تقویت همدلی و همبستگی اسلامی بیش از گذشته فراهم است. در این ایام که زمان برگزاری مناسک حج ابراهیمی است، نگاه بسیاری از مسلمین جهان به سرزمین مکه مکرمه و مدینه منوره و صحرای عرفات دوخته شده است و اغلب حاجیانی که سال های گذشته به سرزمین وحی مشرف شده بودند اکنون بار دیگر دیدار برادران و خواهران خود از دیگر کشورها را در مشاهد و مشاعر مقدسه آرزو می کنند. به این مناسبت با شیخ دکتر علا الزعتری استاد دانشگاه دمشق گفتگو کرده ایم.

در ابتدا محبت نموده برای ما از مبانی و ضرورت های وحدت بگویید. با وجود همه تلاش ها اما هنوز در جوامع اسلامی افراد و شخصیت هایی هستند که در بدیهی و ضروری بودن این امر تشکیک می کنند. پدیده تکفیر هم نشان داد اگر مبانی فکری صحیحی در میان نباشد انحراف در مسیر مسلمانان اتفاق می افتد و همزیستی را نابود میکند.
از شما متشکرم؛ سخن از وحدت و پرهیز از تفرقه در میان امت اسلامی مسئله ای است که مؤمنین آن را دوست دارند اما منافقان از آن بیمناک و بیزار هستند. اهل ایمان وحدت را دوست دارند اما منافقین به شدت از آن کراهت دارند و به نظرم باید یکی از ریشه های تحقق یا عدم تحقق وحدت اسلامی را در مقوله ایمان و شرک جستجو کرد.
به روشنی می توان درک کرد که وحدت اسلامی با حسادت و کینه توزی سران نفاق و بدعت در کشورهای اسلامی همراه است و آنها از تخریب و سنگ اندازی در مسیر وحدت و همگرایی امت دست بر نمی دارند تا مانع از رسیدن این حرکت به مقصود خود شوند.
اما نکته دیگری که باید در نظر داشت این است که برکت در وحدت و اتفاق و اجتماع است  اما نقمت و زوال نعمت ها در تفرقه و دوری مسلمین از یکدیگر است.
از منظر سیاسی باید دانست وحدت موجب قدرت است و اقتدار می آفریند اما تفرقه اسباب ضعف و انزوا را بوجود می آورد. داستان بسیار معروفی که در میان بسیاری از ملل و فرهنگ ها به عنوان مثال ذکر می شود که پدری برای نشان دادن اهمیت وحدت به پسران خود، دسته ای از تیرهای یک کمان را در کنار هم فشرد اما آنها نشکست و سپس یک تیر را از آن دسته جدا کرد و به راحتی از وسط دو نیم کرد تا اثبات نماید همبستگی و اتحاد مانع از شکست می شود.
مراجعه به قرآن و سیره نبی اعظم(ص) تأکید می کند وحدت یک اصل و اولویت است. آیه شریف "وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا" تصریح می کند همه مسلمین واجب است به ریسمان الهی چنگ بزنند و تفرقه را حرام اعلام داشته است.
آیا قرآن به مسلمین نمی گوید: " وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ"؟ این آیه به صراحت تأکید می کند، عاقبت نزاع و اختلاف و تفرقه، تضعیف و فروپاشی خود مسلمانان است. وقتی پرودگار به این وضوح و صراحت امر به وحدت و نهی از تفرقه می کند بر مسلمین واجب است به وحدت تمسک جویند و حرام است که گرفتار تفرقه شوند. اطاعت از فرامین خدا و قرآن عبادت است و وحدت و پرهیز از اختلاف خود عبادت است. بی اعتنایی به فرامین وحدت وعده های الهی را با تأخیر مواجه می سازد. خدا پیروزی و نصر را در صورت وحدت وعده داده و تضمین نموده اما بدون وحدت پیروزی و سربلندی هم برای جوامع اسلامی در کار نخواهد بود.
دلیل دیگری که برای مقوله وحدت باید به آن توجه داشت بیان رسول اکرم(ص) است که می فرماید: "الجماعة رحمة والفرقة عذاب". اکنون اگر به وضعیت جاری در کشورهای اسلامی نگاه کنید به خوبی تجلی این سخن رسول خدا را در می یابید که چگونه تفرقه و اختلاف موجب شده سراسر جهان اسلام دچار گرفتاری های بی پایان باشد در صورتی که جای آن می توانست آرامش و همدلی و رحمت حاکم گردد.

چه تجارب و نمونه های عینی از کارکرد وحدت می توان برای جوامع مسلمان بیان کرد؟
مراجعه به تاریخ اسلام و ماجرای جنگ اُحُد، درس بزرگ و ماندگاری به مسلمانان است که بدانند بعد از پیروزی و نصرت الهی در جنگ بدر که با چشمان خود تحقق وعده الهی را دیده بودند؛ اختلاف و نزاع و درگیری داخلی موجب شد بعد پیروزی اولیه در نبرد اُحُد در همان معرکه و در پایان شکست بخورند.
باید توجه داشت که خصومت ورزی میان مسلمین و جوامع اسلامی اصلا منحصر به دو طرف نزاع نمی ماند و گاه آنچنان ابعاد و تبعاتی پیدا می کند که در ابتدا اصلا به ذهن نمی رسید. جنگ گروه های تروریستی بر ضد سوریه نمونه ای است که نشان داد چگونه یک نزاع اولیه از دست مخالفان خارج و به جنگی منطقه ای تبدیل شد و میلیون ها نفر را نابود و آواره کرد. نزاع و تفرقه هم عقوبت دنیوی در پی دارد و هم عقوبت معنوی و گاه بر سرنوشت تمام امت تأثیر می گذارد.

سهم ارتباطات علمی و فرهنگی و نخبگانی در این مسیر چقدر است؟
برگزاری دیدارها و همکاری ها و تبادلات فکری و فرهنگی مصادقی از تلاش برای وحدت و دوری از نزاع است. اگر روزی بشنویم شیخ الأزهر الشریف، شیخ احمد الطیب به ایران سفر کند یا ملاقاتی میان ایشان و ایران برگزار شود می توانیم امیدوار باشیم که به سمت آن وحدت مورد نظر قرآن حرکت می کنیم و بسیاری از اختلافات و بدبینی ها رنگ می بازد. ایران و مصر دو قدرت بزرگ در منطقه هستند که سابقه تمدنی دارند. ملاقات ها میان الأزهر و ایران تأثیر بزرگی بر سرنوشت امت دارد. آنان که در ایران و مصر برای خود رسالت قرآنی قائل هستند باید برای پیوند دو قدرت تمدنی ایران و مصر تلاش کنند.
هرچه دیدار و ارتباط میان مجامع جهان اسلام بیشتر شود نشاط و سرزندگی شامل حال مردم خواهد شد.

شما تاکنون چند بار به ایران سفر داشته اید و از تهران و قم و مشهد دیدار کرده اید. علاقه مندیم دیدگاه شما را در این رابطه بدانیم.
بله من چند بار به جمهوری اسلامی سفر کرده ام و هر بار که آمدم با یک تحول تازه و جدید مواجه شدم. مردم ایران مردمان مبتکر و خلاق و عمیقی هستند و یک ملت بزرگ را درک کردم که برای رسیدن به قله های پیشرفت در رقابت با دیگر ملل تلاش می کنند. در مشهد حرم امام رضا(ع) را زیارت کردم و اعتقاد و محبت مردم به اهل بیت رسول خدا(ص) را از نزدیک دیدم. حرم رضوی یک بنا و معماری بزرگ در تمدن اسلامی است و ذخایر فراوانی در آن وجود دارد. ما باید شناخت بیشتری نسبت به همدیگر پیدا کنیم و هرچه ارتباط فرهنگی و علمی میان علماء و حتی مردم کشورهای اسلامی مانند ایران و سوریه بیشتر شود، وحدت اسلامی بروز عملی پیدا می کند.
کد مطلب ۷۴۷۵۶
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما