بکتاش در گفت‌وگو با رضوی؛
شعر رضوی؛ فرصتی برای پیوند ادبیات و معارف/ احادیث امام رضا(ع) گنجینه‌ای برای شعر امروز است
غلامرضا بکتاش در گفت‌وگو با خبرنگار رضوی، با اشاره به ضرورت توجه جدی‌تر شاعران به محتوای معارف رضوی اظهار کرد: در شعر رضوی، به‌ویژه در حوزه کودک و نوجوان، باید نگاه خود را از توصیف‌های تکرارشونده فراتر ببریم. ما به اندازه کافی از گنبد، کاشی‌های آبی، حوض فیروزه‌ای و جلوه‌های ظاهری حرم گفته‌ایم؛ در حالی که مهم‌تر از اینها، حرف‌هایی است که خود امام رضا(ع) برای انسان امروز به یادگار گذاشته‌اند.
وی با بیان اینکه احادیث امام رضا(ع) منبع بسیار ارزشمندی برای شاعران کودک و نوجوان هستند، عنوان کرد: باید این احادیث را به زبان فارسی و متناسب با درک مخاطب امروز بازخوانی کرده و مفهوم آنها را در شعر بیاوریم تا کودک به جای اینکه صرفاً تصویری از حرم و زیارت در ذهن داشته باشد، با سخن و اندیشه امام رضا(ع) نیز ارتباط برقرار کند.
از «توصیف حرم» تا «شناخت اندیشه امام رضا(ع)»
این شاعر پیشکسوت ادامه داد: یکی از پرسش‌های مهم این است که کدام بخش از سیره و شخصیت امام رضا(ع) کمتر در شعر کودک و نوجوان روایت شده و امروز به آن نیاز بیشتری داریم. به نظر من، نوع تفکر امام رضا(ع) یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی است که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
به توضیح بکتاش؛ در احادیث امام رضا(ع) می‌توان نوع نگاه ایشان به زندگی و جهان هستی را دید. اگر شاعر بتواند این نگاه را استخراج کند و با زبان شعر به کودک و نوجوان منتقل کند، شعر رضوی از یک شعر صرفاً مناسبتی فاصله می‌گیرد و می‌تواند به اثری برای زندگی تبدیل شود.
وی با بیان اینکه کودک و نوجوان امروز نیاز دارد بداند امام رضا(ع) درباره زندگی، انسان و جهان چگونه فکر می‌کرده است متذکر شد: این شناخت اگر در قالب شعر و با زبان هنری اتفاق بیفتد، می‌تواند ارتباطی عمیق‌تر و ماندگارتر میان نسل جدید و معارف رضوی ایجاد کند.
حدیث را نباید صرفا به نظم تبدیل کرد
بکتاش با تأکید بر تفاوت میان «منظوم کردن حدیث» و «آفرینش شعر بر اساس حدیث» تصریح کرد: ما قرار نیست احادیث را فقط به نظم تبدیل کنیم. شعر رضوی باید از حدیث الهام بگیرد و در عین وفاداری به اصل و معنای آن، یک نگاه شاعرانه به مخاطب ارائه دهد.
وی با تأکید بر اینکه شاعر می‌تواند اصل حدیث را در ابتدای شعر بیاورد و سپس مفهوم آن را با زبان شاعرانه و متناسب با دنیای ذهنی کودک و نوجوان روایت کند خاطرنشان کرد که در این صورت، هم اصل حدیث حفظ می‌شود و هم شعر از ظرفیت‌های تخیل، تصویرسازی و عاطفه بهره می‌گیرد.
به تصریح این شاعر کودک و نوجوان؛ مهم این است که در فرآیند شاعرانه کردن یک حدیث، معنا و پیام اصلی آن از بین نرود. شاعر باید بتواند میان وفاداری به مضمون حدیث و اقتضائات شعر کودک و نوجوان تعادل برقرار کند.
شعررضوی؛ فرصتی برای پیوند ادبیات و معارف دینی
بکتاش خاطرنشان کرد: اگر شاعران کودک و نوجوان به جای تکرار تصاویر آشنا، به سراغ معارف و احادیث امام رضا(ع) بروند، ظرفیت بسیار زیادی برای خلق شعرهای تازه و متفاوت وجود دارد لذا شعر می‌تواند واسطه‌ای میان کودک و معارف دینی باشد؛ به‌خصوص زمانی که مفاهیم سنگین و عمیق، بدون ساده‌سازی سطحی و با استفاده از زبان هنری به مخاطب کودک منتقل شوند.
این شاعر پیشکسوت تأکید کرد: هدف نهایی باید این باشد که کودک و نوجوان با شخصیت امام رضا(ع) و نوع نگاه ایشان به زندگی آشنا شود؛ نه اینکه ارتباط او با امام تنها به یک تصویر، یک مکان یا یک مناسبت محدود بماند.
بکتاش در پایان گفت: توجه به احادیث و اندیشه امام رضا(ع) می‌تواند به شعر رضوی کودک و نوجوان افق‌های تازه‌ای بدهد و زمینه خلق آثاری را فراهم کند که علاوه بر ارزش ادبی، در شکل‌گیری نگاه و زندگی مخاطب نیز اثرگذار باشند.
