گفتوگوی تفصیلی با نوشین تبریزی:
طنز و خلاقیت، ظرفیتهای مغفول در تئاتر رضوی/مخاطب امروز تنها با آثار هنرمندانه و غیرکلیشهای همراه میشود
زهرا مرادوند | جشنواره تئاتر رضوی همواره نقشی کلیدی در ترویج فرهنگ و سیره ائمه اطهار (ع) داشته است. با این حال، در مسیر تعالی و حرکت به سوی تولید آثار فاخر و ماندگار، پرسشهایی اساسی درباره کیفیت، آموزش و نحوه تعامل با مخاطب امروزی مطرح است.
به همین منظور، گفتوگویی اختصاصی با نوشین تبریزی، نویسنده و کارگردان تئاتر، و داور دوره پیشین این رویداد، ترتیب دادهایم تا رویکردهای او را در زمینه لزوم فاخرسازی تولیدات و پرهیز از رویکردهای شعاری جویا شویم.
او بر پتانسیلهای مغفول مانند طنز و اهمیت آموزش تخصصی به عنوان شالوده اصلی ارتقاء جشنواره تأکید دارد.
رضوی: خانم تبریزی، به عنوان داور دوره پیشین جشنواره تئاتر رضوی، مهمترین الزام برای تولید آثار فاخر را چه میدانید؟
نوشین تبریزی: نخستین شرط، مدیریت دقیق منابع مالی است. برگزاری جشنوارهای در شهری چون مشهد که جایگاه معنوی ویژهای دارد، باید با جذب حامیان مالی محلی همچون هتلها، صنایع و مجموعههای فرهنگی همراه باشد. اگر بودجهها هدفمند صرف شوند، امکان خلق آثار با کیفیت بالا فراهم میشود؛ نه اینکه منابع به شکل پراکنده و سلیقهای خرج شود و نتیجه، کارهای متوسط باشد.
ما میتوانیم با همان اعتبارات محدود، چند اثر برجسته بسازیم که قابلیت اجرا در سراسر کشور و ماندگاری طولانی داشته باشند.
رضوی: در حوزه تولیدات مذهبی، چه ضعفهایی را مشاهده کردهاید که مانع ارتقای کیفیت آثار میشود؟
نوشین تبریزی: یکی از مهمترین ضعفها، نبود آموزش تخصصی برای نویسندگان و گروههای اجرایی است. حذف کارگاهها و دورههای آموزشی باعث شده برخی فعالان بدون دانش و مهارت کافی به تولید آثار مذهبی بپردازند و این، آثار را به شعارزدگی و کلیشهگرایی کشانده است.
مخاطب امروز آگاه و پرسشگر است؛ او از آثار ساده و تکراری مثل روایتهای سطحی از شفابخشی یا پنجره فولاد استقبال نمیکند. هنر رضوی باید مفاهیم معنوی را به شکل هنرمندانه و غیرمستقیم منتقل کند تا اثر در ذهن و احساس مخاطب باقی بماند.
رضوی: به استفاده از طنز در آثار مذهبی اشاره کردهاید. این رویکرد چه جایگاهی در تئاتر مذهبی دارد؟
نوشین تبریزی: طنز یک ظرفیت هنری بزرگ است که متأسفانه کمتر بهکار گرفته میشود. اگر این قالب به صورت صحیح و با حفظ کیفیت ساختاری استفاده شود، میتواند پیامهای عمیق الهی و انسانی را به شکل جذاب و مؤثر منتقل کند.
شاهد بودهایم که آثار کمدی با لایههای فکری جدی، مخاطب گستردهای جذب کردهاند و پیام اصلی را بهتر از آثار مستقیم رساندهاند.
رضوی:جایگاه مشهد و خراسان را به عنوان بستر اجرای آثار فاخر چگونه ارزیابی میکنید؟
نوشین تبریزی: مشهد نهتنها از نظر ظرفیت هنری ضعیف نیست، بلکه توان مالی و حمایت مردمی بالایی دارد. تجربه نشان داده وقتی نمایشی با کیفیت در مشهد اجرا میشود، استقبال آنقدر زیاد است که نیاز به اجرای اضافه پیدا میکند. این نشان میدهد مردم اینجا تشنه کار خوب هستند و تنها کیفیت میتواند این عطش را برطرف کند.
رضوی: با توجه به این نکات، چه مسیری را برای ارتقای جشنواره رضوی پیشنهاد میکنید؟
نوشین تبریزی: در همه جشنوارهها، چه فجر و چه جشنوارههای مذهبی، باید کیفیت بر تصمیمها حاکم باشد. استفاده از نیروی متخصص در تمامی مراحل ـ از نوشتن متن تا داوری ـ و حمایت مالی هدفمند، میتواند جشنواره رضوی را از وضعیت فعلی به جایگاه شایسته خود برساند. این مسیر، نیازمند عزم جدی مدیران و همکاری جامعه هنری است.
نتیجهگیری:
دیدگاه نوشین تبریزی بر سه محور اصلی استوار است: مدیریت هوشمندانه منابع مالی، آموزش تخصصی و پرهیز از کلیشه، و بهرهگیری از قالبهای هنری متنوع همچون طنز. او باور دارد که با ترکیب این اصول، میتوان آثاری خلق کرد که نهتنها در جشنوارهها بدرخشند، بلکه در حافظه فرهنگی مردم پایدار بمانند.
به همین منظور، گفتوگویی اختصاصی با نوشین تبریزی، نویسنده و کارگردان تئاتر، و داور دوره پیشین این رویداد، ترتیب دادهایم تا رویکردهای او را در زمینه لزوم فاخرسازی تولیدات و پرهیز از رویکردهای شعاری جویا شویم.
او بر پتانسیلهای مغفول مانند طنز و اهمیت آموزش تخصصی به عنوان شالوده اصلی ارتقاء جشنواره تأکید دارد.
رضوی: خانم تبریزی، به عنوان داور دوره پیشین جشنواره تئاتر رضوی، مهمترین الزام برای تولید آثار فاخر را چه میدانید؟
نوشین تبریزی: نخستین شرط، مدیریت دقیق منابع مالی است. برگزاری جشنوارهای در شهری چون مشهد که جایگاه معنوی ویژهای دارد، باید با جذب حامیان مالی محلی همچون هتلها، صنایع و مجموعههای فرهنگی همراه باشد. اگر بودجهها هدفمند صرف شوند، امکان خلق آثار با کیفیت بالا فراهم میشود؛ نه اینکه منابع به شکل پراکنده و سلیقهای خرج شود و نتیجه، کارهای متوسط باشد.
ما میتوانیم با همان اعتبارات محدود، چند اثر برجسته بسازیم که قابلیت اجرا در سراسر کشور و ماندگاری طولانی داشته باشند.
رضوی: در حوزه تولیدات مذهبی، چه ضعفهایی را مشاهده کردهاید که مانع ارتقای کیفیت آثار میشود؟
نوشین تبریزی: یکی از مهمترین ضعفها، نبود آموزش تخصصی برای نویسندگان و گروههای اجرایی است. حذف کارگاهها و دورههای آموزشی باعث شده برخی فعالان بدون دانش و مهارت کافی به تولید آثار مذهبی بپردازند و این، آثار را به شعارزدگی و کلیشهگرایی کشانده است.
مخاطب امروز آگاه و پرسشگر است؛ او از آثار ساده و تکراری مثل روایتهای سطحی از شفابخشی یا پنجره فولاد استقبال نمیکند. هنر رضوی باید مفاهیم معنوی را به شکل هنرمندانه و غیرمستقیم منتقل کند تا اثر در ذهن و احساس مخاطب باقی بماند.
رضوی: به استفاده از طنز در آثار مذهبی اشاره کردهاید. این رویکرد چه جایگاهی در تئاتر مذهبی دارد؟
نوشین تبریزی: طنز یک ظرفیت هنری بزرگ است که متأسفانه کمتر بهکار گرفته میشود. اگر این قالب به صورت صحیح و با حفظ کیفیت ساختاری استفاده شود، میتواند پیامهای عمیق الهی و انسانی را به شکل جذاب و مؤثر منتقل کند.
شاهد بودهایم که آثار کمدی با لایههای فکری جدی، مخاطب گستردهای جذب کردهاند و پیام اصلی را بهتر از آثار مستقیم رساندهاند.
رضوی:جایگاه مشهد و خراسان را به عنوان بستر اجرای آثار فاخر چگونه ارزیابی میکنید؟
نوشین تبریزی: مشهد نهتنها از نظر ظرفیت هنری ضعیف نیست، بلکه توان مالی و حمایت مردمی بالایی دارد. تجربه نشان داده وقتی نمایشی با کیفیت در مشهد اجرا میشود، استقبال آنقدر زیاد است که نیاز به اجرای اضافه پیدا میکند. این نشان میدهد مردم اینجا تشنه کار خوب هستند و تنها کیفیت میتواند این عطش را برطرف کند.
رضوی: با توجه به این نکات، چه مسیری را برای ارتقای جشنواره رضوی پیشنهاد میکنید؟
نوشین تبریزی: در همه جشنوارهها، چه فجر و چه جشنوارههای مذهبی، باید کیفیت بر تصمیمها حاکم باشد. استفاده از نیروی متخصص در تمامی مراحل ـ از نوشتن متن تا داوری ـ و حمایت مالی هدفمند، میتواند جشنواره رضوی را از وضعیت فعلی به جایگاه شایسته خود برساند. این مسیر، نیازمند عزم جدی مدیران و همکاری جامعه هنری است.
نتیجهگیری:
دیدگاه نوشین تبریزی بر سه محور اصلی استوار است: مدیریت هوشمندانه منابع مالی، آموزش تخصصی و پرهیز از کلیشه، و بهرهگیری از قالبهای هنری متنوع همچون طنز. او باور دارد که با ترکیب این اصول، میتوان آثاری خلق کرد که نهتنها در جشنوارهها بدرخشند، بلکه در حافظه فرهنگی مردم پایدار بمانند.
