امام رضا(ع) و نقش معنوی در هنر فرشچیان

 

رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با ابراز تأسف عمیق از درگذشت استاد محمود فرشچیان، نگارگر بزرگ ایرانی، افزود: این خبر برای ایران و جهان، ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر است. ما عادت کرده‌ایم تا وقتی سرمایه‌های فرهنگی در میان ما هستند، آن‌چنان که باید قدرشان را ندانیم، اما پس از فقدانشان، همایش‌ها، مقالات و تجلیل‌ها آغاز می‌شود. استاد فرشچیان از نوابغی بود که شاید قرن‌ها باید بگذرد تا نظیرش در هنر نگارگری ظهور کند.

 

حسینی با بیان اینکه استاد فرشچیان توانست هنر اصیل نگارگری ایرانی-اسلامی را به جهان معرفی کند، تصریح کرد: او صرفاً یک هنرمند چیره‌دست نبود، بلکه با سلوک معنوی، اخلاص و صفای دل، عالم ملکوت را با زبان تصویر به عالم مُلک پیوند زد. آثارش مانند قرآن کریم که برای فهم بشر در قالب الفاظ نازل شد، مفاهیم عمیق الهی را به زبان نقش و رنگ فرود آورد.

 

وی با اشاره به تابلوهای شاخص استاد فرشچیان از جمله «عصر عاشورا»، «ضامن آهو» و «غدیر خون»، گفت: تماشای این آثار، انسان را مبهوت و بی‌حرکت می‌کند. این تابلوها نه صرفاً نقاشی، بلکه دریچه‌هایی به معارف قرآنی و روایی هستند. استاد فرشچیان معنویت، هنر و اخلاق را در هم آمیخته بود.

 

حسینی با تأکید بر نقش بی‌بدیل استاد در طراحی ضریح‌های مطهر امام رضا(ع) و امام حسین(ع)، گفت: چنین افتخاری تنها با اذن و عنایت اهل‌بیت(ع) ممکن است. خود استاد معتقد بود این توفیق‌ها را مولایشان به او عطا کرده‌اند. حتی در زیر یکی از تابلوهایش، به‌جای امضای متعارف، نوشته بود: چشم امیدم به لطف و کرم حضرت سیدالشهدا(ع).

 

وی با اشاره به آثار اهدایی این هنرمند به موزه آستان قدس رضوی افزود: استاد فرشچیان با وقف ۱۸ اثر ارزشمند، عنوان بزرگ‌ترین واقف آثار هنری معاصر را دارد. حکم خادمی آستان مقدسش در دهه هفتاد صادر شده بود و حتی قطعه‌ای در صحن آزادی برای دفن او در نظر گرفته شد، اما به‌دلیل علاقه و وصیت شخصی، مقرر گردید در زادگاهش اصفهان به خاک سپرده شود.

 

حجت‌الاسلام حسینی در ادامه، بر لزوم معرفی و آموزش «مکتب فرشچیان» تأکید کرد و گفت: دانشگاه‌ها و مراکز هنری باید سال‌ها به تحلیل و تدریس آثار این استاد بپردازند تا شاگردان دریابند که او، علاوه بر مهارت کم‌نظیر، چه ویژگی‌های اخلاقی و معنوی و چه دل‌سوختگی‌هایی داشت.

 

وی افزود: ما نباید استاد فرشچیان را صرفاً با عنوان یک نقاش بزرگ یاد کنیم، بلکه باید او را به‌عنوان نماد پیوند هنر و معنویت بشناسیم. این هنرمند، هنر را در خدمت ترویج فرهنگ اهل‌بیت(ع) قرار داد و آثارش را وقف آستان امامان معصوم(ع) کرد.