۰
تاریخ انتشار
چهارشنبه ۲۰ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۱۶:۵۹
در گفتگو با خبرگزاری رضوی مطرح شد؛

تحقق امر به معروف و نهی از منکر در جامعه نیازمند بروزرسانی در اجرا است

تحقق امر به معروف و نهی از منکر در جامعه نیازمند بروزرسانی در اجرا است
دکتر افشین طباطبایی جامعه شناس در گفتگو با خبرنگار سرویس فرهنگ و جامعه خبرگزاری رضوی به بررسی اهمیت صلاحیت سخنرانان در مراسمات عاشورای حسینی و تأثیرگذاری آن در تحقق امر به معروف و نهی از منکر و جلوگیری از توطئه ها و آسیب های ضد دینی و ضد فرهنگی دشمن پرداخته است.

عنصر امر به معروف و نهی از منکر که از تعالیم عاشوراست، امروز چگونه می تواند امکان سالم ساز اجتماعی را ممکن کند؟
 محرم پتانسیل فرهنگی؛ انسانی، اجتماعی بزرگی در جهان تشییع است که ابعاد آن از جهات بسیاری قابل بررسی است. سینه زنی ها؛ برگزاری عزاداری با شیوه های سنتی در شهرها و روستاهای کوچک و بزرگ و نذری دادن و دست از کار کشیدن یعنی مجالی برای اصلاح جامعه و تفکر چرایی پدید آمدن واقعه ای به نام عاشورا. قطعا آنچه از فردای عاشورا تا کنون به نام آزادگی و آزاده خواهی به وقوع پیوسته و حرکت های اجتماعی اصلاح کننده و سازنده نام گرفته برگرفته از حقیقتی زنده به نام عاشوراست که مهمترین دلیل آن امر به معروف و نهی از منکر بوده است. درطول تاریخ خطبا و اندیشمندان متفکربه بهانه عاشورا سخنان خود را به گوش مردم آزاده خواه جهان رسانده اند و امر به معروف و نهی از منکری که در عاشورای حسینی به وقوع پیوست زمینه ساز روشنگری جامعه بوده است. هر چند جای تاسف دارد که عنوان شود برخی از کارکردهای مهم امر به معروف ونهی از منکر حسینی در طول  زمان به انحراف رفت و مبارزه با ظالمان آنگونه که امام دنبال کردند؛ دنبال نشده اما مردم با حفظ پتانسیل سنتی عاشورای حسینی بسیاری از مشکلات و معضلات اجتماعی را مرتکب نشده اند. به گواه بسیاری از فرماندهان و دست اندرکاران نیروی انتظامی ماه محرم زمان کاهش بسیاری از جرائم از قبیل شرب خمر، سرقت و بزهکاریهای دیگر است. به واسطه محرم وعزای حسینی فرهنگ سازیهای مختلفی صورت می گیرد که هر کدام از جنبه خاص خود یا امر به معروف می کند یا از منکر باز می دارد. انسانی که در ایام غیر از محرم از نظر اخلاقی منحرف است در برابر فرهنگ امام حسین دستهایش را بالا می برد پس محرم ظرفیت بزرگی برای نهادینه کردن صحیح مقوله امر به معروف و نهی از منکر است که استفاده درست از پتانسیل آن سازنده و کارساز خواهد بود.

چگونه می توان از این پتانسیل به نحو احسن استفاده کرد؟
آموزه های محرم بهترین نقشه راه برای تبیین صحیح امر به معروف و نهی از منکر در جامعه است. متاسفانه موضوع امر به معروف  و نهی از منکر در جامعه ما بد جا افتاده، وقتی فردی به من می گوید بیماری قند داری این را بخور یا نخور؛ این موضوع هم مصداق نوعی امر به معروف ونهی از منکر است؛ چرا که ابعاد امر به معروف ونهی از منکر بسیار گسترده است همانطور که پتانسیل محرم بسیار گسترده است وشخصیت و کاریزمای امام حسین علیه السلام آنقدر تاثیر گذار است که ابعاد آن فرهنگ های دیگر را نیز در برمی گیرد و می تواند امر به معروف ونهی از منکررا در آن نهادینه کند. در امر به معروف و نهی از منکر اینکه چه کسی آمر وچه کسی ناهی باشد مساله مهمی است؛ مثلا اگر استاد یا پزشک یا فردی آگاه تر از من امر به معروف یا نهی از منکر کند بهتر و بیشتر پذیرفته است تا کسی که در خیابان چیزی به من بگوید و من نوعی در برابر نقد کردن او جبهه سختی بگیرم؛ لذا اینجاست که عظمت امام حسین در امر به معروف و نهی از منکر منجر به افزایش سازندگی اجتماعی شده است چرا که امام سوم شیعیان ازاین پتانسیل مهم برخوردار است. شخصیت امام  حسین علیه السلام آنقدر کاریزما دارد که نه تنها دوری از گناه را به دنبال دارد بلکه مردم جامعه به دلیل حفظ حرمت ونگهداری از حرمت ها و حریم یک شخصیت اجتماعی بزرگ مثل امام  حسین علیه  السلام مراسم جشن و شادی ازدواج و ... را برگزار نمی کنند با آنکه منکری مرتکب نمی شوند؛ لذا امربه معروف و نهی از منکر نباید به گونه ای باشد که موجب مقاومت مردم شود بلکه باید از طرف افرادی صورت بگیرد که دارای کاریزما وتاثیر گذار باشند تا  مردم با علاقمندی به آن شخص درصدد ایجاد تغییرات در خود برآیند و از فرد مورد نظر الگوبرداری کنند تا با تفکر خود را تغییر و به سمت خوبی ها و دوری از بدی ها گام بردارند.

 آسیب های فرهنگی و اجتماعی که تکاپوهای دینی در محرم را تهدید و کم اثر می کند چیست؟
اصولا هر موضوع و فرآیند فرهنگی و اجتماعی در معرض آسیب قرار دارد؛ این آسیب هم می تواند از سوی دشمنان ازخارج از نظام اسلامی باشد، کسانی که به دنبال ایجاد تاثیرات منفی بر فرهنگ اجتماعی ما هستند و با لشکر کشی های سایبری؛ نرم افزاری و نامحسوس وارد صحنه اجتماع می شوند تا به اشکال مختلف به واقعه عاشورا صدمه برسانند. اینکه برخی واقعه عاشورا را داستانی تاریخی عنوان می کنند نوعی تخریب اصل این واقعه است که به صورت هدفمند و برنامه ریزی شده از سوی رژیم صهیونیستی دنبال می شود. برخی نیز با تبیین این موضوع که درباره واقعه عاشورا در طول تاریخ بزرگ نمایی شده به دنبال تغییر محتوای عاشورا هستند تا آن را در حد یک نبرد ساده نشان دهند و مردم را به شک و تردید بیاندازند. قطعا فرهیختگان و آگاهان جامعه فریب این توطئه ها را نمی خورند اما این موضوعات که به نرمی و با پختگی کامل به جوانانی که آگاهی لازم تاریخی و معنوی و دینی ندارند ممکن است تحت القائات مسموم قرار بگیرند؛ لذا انتظار می رود سخنرانان و برنامه سازان محرم به تمامی ابعاد انسانی، فرهنگی، معنوی مبارزاتی و الهی عاشورای حسینی بپردازند و تنها یک جنبه را مورد بررسی قرار ندهند چرا که عدم توجه به ابعاد مختلف واقعه عاشورا به معنای منتظر شبیخون ضد فرهنگی دشمن نشستن است.

چگونه می توان با آموزه های محرم تغییرات ملموس فرهنگی و اجتماعی در میان مردم رقم زد؟
محرم دارای ابعاد مختلفی از تعزیه خوانی، روضه خوانی و ایجاد جماعت های فرهنگی است و نذری دادن هایی است که انفاق را تبلیغ می کند. پتانسیل های زیادی در دل محرم وجود دارد که می توان از آن برای همه موفقیتهای جامعه استفاده کرد؛ شاید در ظاهر محرم گریان کننده وحزن انگیر باشد اما توجه به پیام امام حسین یعنی سعادت دنیا وآخرت. یعنی لبخند پیروزی در برابر توطئه های دشمن؛ یعنی افزایش آگاهی در برابر خوبی ها و بدی ها و چگونگی استفاده از فرصت های خوب و نه گفتن به موقعیتهای به ظاهر خوب اما تخریب کننده، لذا اگر پتانسیل های محرم را مطابق فرهنگ روز تغییر دهیم و ماهیت آن را عوض نکنیم، اما تغییر ظاهری در آن با توجه به نیازهای روز سیاسی؛ فرهنگی و اجتماعی خود ایجاد کنیم قطعا می توانیم همه ابعاد عاشورا به روز رسانی کرده وبه جامعه منتقل کنیم. مثلا در مراسم عاشورا می توان بسیاری از کتابهای ارزشمندی که درباره چرایی و فلسفه عاشورا به رشته تحریر در آمده را به صورت نذری به اهل روضه داد تا مردم بهتر وبیشتر با اصل عاشورا آشنا شوند. اگر مراسم عاشورا برخواسته از دل مردم و با حمایت ها واستقبال مردمی باشد که هست قطعا بسیار تاثیر گذار است،لذا در این بین انتخاب سخنران ومحتوای کلام برای مستمعین از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ بهتر است سخنرانان علاوه بر گریه گرفتن از مردم که نوعی کار فرهنگی و ثواب است به آگاهی بخشی هر چه بهتر مردم دررابطه با چرایی قیام امام حسین و تاثیرات آن بپردازند.
کد مطلب ۴۵۴۰۰
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما