۰
تاریخ انتشار
يکشنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۰۱:۳۱
خبرگزاری رضوی در گفتگو با حجت الإسلام بهاری بررسی کرد؛

کلیاتی از آنچه باید درباره حیات امام جواد (ع) بدانیم

کلیاتی از آنچه باید درباره حیات امام جواد (ع) بدانیم
خبرگزاری رضوی. سرویس زیارت. ساحل عباسی. امام محمد بن علی معروف به جواد الائمه نهمین امام معصوم شیعیان به شمار می رود که زندگی کوتاه اما سراسر سعادت ایشان چراغ راهی پیش پای شیعیان و آزادگان جهان است.امامی که مظلومیتش در شهادتی عیان است که بسیار زود هنگام رخت بودن در این دنیای خاکی را از تن آسمانی اش کند تا در معراج به جدش و پدرش علی بن موسی الرضا علیه السلام بپیوندند. بخشنده ترین امامی که به واسطه فرزندی شمس الشموس بسیار مورد توجه شیعیان بخصوص ایرانیان است ابعاد زندگی پیچیده ای دارد که بسیاری از ما ممکن است با زندگی این امام همام و نحوه زندگی کوتاه مدت اما پربار ایشان وشهادت آن وجود مبارک آشنا نباشیم. آنچه در ادامه می آید گفتگویی با حجت الاسلام والمسلمین ابراهیم بهاری، خطیب برجسته مذهبی و کارشناس امور دینی و استاد حوزه علمیه است که در ادامه می خوانید.

حجت الاسلام والمسلمین ابراهیم بهاری با اشاره کوتاهی به زندگی امام جواد علیه السلام گفت: امام محمد بن علی ملقب به جواد الائمه علیه السلام  فرزند امام رضا علیه السلام و نهمین امام شیعیان است که در قول مشهوری  در اول رجب سال 195 ه. ق. در مدینه منوره دیده به جهان گشود. در هنگامه عزیمت امام رضا علیه السلام از مدینه به توس امام جواد علیه السلام در حدود 4 یا 5 سال سن داشت که قادر به همراهی با پدر نبود. عده ای از مورخین براین باورند که در زمان  حیات علی بن موسی الرضا علیه السلام امام جواد به توس آمد, سن ایشان در آن زمان چیزی در حدود 8 سال عنوان شده است. با ورود امام جواد علیه السلام به توس مامون دخترش را درسال 202 ه.ق. با نام ام فضل به عقد امام جوادعلیه السلام درآورد اما این ازدواج که بیشتر سیاسی بود در سال 215 انجام شد, هر چند این ازدواج فرزندی به دنبال نداشت وفرزندان امام جواد علیه السلام از  ثمانه مغربیه بودند.

 این  کارشناس دینی درباره شبهاتی که درخصوص سن کم امام نهم شیعیان در دوران امامت مطرح شده اینگونه توضیح داد: براساس شواهد تاریخی  طول عمر مبارک امام جواد علیه السلام 25 سال گزارش شده که امامت ایشان از سن 17 سالگی آغازگردید, یعنی ایشان چیزی در حدود 8 سال در مقام شامخ امامت بر شیعیان بوده اند. هنگامی که وجود مبارک امام رضا علیه السلام به شهادت رسید امام جواد امامت جامعه شیعی را برعهده گرفت در حالی که کودک بود. سن کم امام جواد علیه السلام منجر به ایجاد شائبه در بین برخی از شیعیان شد به نحوی که در خصوص سن ایشان و آمادگی لازم جهت امامت اختلافاتی رخ داد. جمعی از شیعیان به دلیل صغر سن امام , امامت ایشان را زیر سوال بردند.در روایات آمده شخصی به نام نوبختی نقل می کند: برخی از اصحاب خاص مثل صفاربن یحیی یا محمد بن حکیم در جمعی حضور داشتند, یکی از شیعیان به نام  یوسف عبدالرحمان با ایجاد شائبه که بعد از شهادت امام رضا علیه السلام به دلیل پایین بودن سن امام جواد علیه السلام چه کسی می خواهد جامعه شیعه را اداره کند که با جواب کوبنده اباسلت رو به رو می شود که : آن کسی که از جانب خداوند منصوب می شود  ولو یک روزه باشد امام است واگر فردی هزار ساله باشد اما انسان عادی باشد نمی تواند امام و زعیم مسلمانان شود.
موضوع صغر سن امام جواد علیه السلام نیز در محضر امام رضا علیه السلام مطرح شده بود بنحوی که پس از ایراد گرفتن شیعیان براین موضوع امام رضا علیه السلام با اشاره به پیامبری حضرت موسی و عیسی که از کودکی مشخص بود به معجزات قرآنی در این باب اشاره کرده و با استناد به موارد عنوان شده شیعیان را متوجه این موضوع نمودند.

حجت الاسلام بهاری کارشناس امور دینی در این باره افزود: هر چند امام رضا علیه السلام با تکیه بر معارف قرآنی قصد شفاف سازی و اطلاع رسانی به شیعیان را داشتند اما این موضوع نتوانست بعد از شهادت امام هشتم منجر به باقی ماندن همه شیعیان در کنار امام جواد علیه السلام شود. عده ای از شیعیان به بهانه سن پایین امام به سمت فرقه واقفیه رفتند و عده ای برادر امام رضا علیه السلام ( عبدالله بن موسی  و احمد بن موسی) را انتخاب کردند. هر چند که عده ای از شیعیان از گرد امام دور شدند اما براساس مشاهدات و روایتهای تاریخی عده کثیری از دور شوندگان از امام مجددا به محضر امام جواد علیه السلام بازگشتند. در بسیاری از کتب معتبر شیعه از جمله ارشاد, بحارالانوار بر امامت امام جواد علیه السلام تاکید ویژه ای شده است. از جمله روایت های عنوان شده دراین مورد از امام رضا علیه السلام نقل شده که( ابوجعفر) امام جواد علیه السلام را به جای خود نشاندم و مقام خود را به او واگذار کردم؛ دراین واگذاری  خیر و برکتی برای شماست که هرگز خیر و برکتی مانند او بر شماارزانی نشده است. جانشینی امام  جواد علیه السلام بعد از امام رضا علیه السلام در بردارنده خیر و برکت برای امام رضا علیه السلام است.

وی مختصری دوران زندگی امام جواد علیه السلام و فرقه های مختلف زمان ایشان را اینگونه عنوان نمود: با توجه به اینکه در دوره امامت امام جواد علیه السلام همانند دوره امام علیه السلام توجه ویژه ای به موضوعات علمی می شد فرقه های مختلفی مانند  اهل حدیث، واقفیه ، زیدیه وغلاد رشد کرده بودند.  اهل حدیث براین باور بودن که خدا جسم است بنابراین امام جواد علیه السلام شیعیان را از خواندن نماز پشت سر افرادی که خداوند را جسم می دانستند نهی و  پرداخت زکات را به آنها ممنوع کرده بود. امام جواد با بسیاری از فرقه های انحراقی در حال تقابل بود بنحوی که برخی از آنها را نیز لعن می کردند.

حجت الاسلام ابراهیم بهاری درخصوص علت بخشندگی امام گفت: القاب مختلفی به امام جواد علیه السلام داده شده که مهمترین و شاخص ترین آنها لقب جواد الائمه یعنی بخشنده است.  در نامه ای که امام رضا علیه السلام از خراسان برای امام  جواد علیه السلام فرستاده نشان می دهد که امام جواد علیه السلام از همان کودکی بخشنده بوده به نحوی که به سخاوتمندی معروف بوده اند چرا که امام رضا از ایشان خواسته اند به سخن کسانی که به در اصلی خانه رفت و آمد می کنند گوش نده چرا که امام به دلیل تعداد زیاد مراجعینی که برای کمک به خانه امام مراجعه می کردند مجبور به خروج از در فرعی  بوده است. امام رضا علیه السلام دراین نامه به فرزندش امام جواد علیه السلام تاکید می کند که هر زمان قصد خروج از خانه را داری  مقداری سکه ،طلا و نقره به همراه داشته باش هیچکس از تو درخواستی نکند مگر چیزی به او بدهی.

وی فضائل امام را که از همان کودکی مبرهن بوده اینگونه توضیح داد: برخی از بزرگان اشارات فراوانی به سیره زندگی امام جواد علیه السلام داشته اند و نکات متعددی در این باره ذکر کرده اند که در تاریخ به ثبت رسیده است.   قطب راوندی روایات متعددی را نقل کرده می گوید: قبل از آنکه امام رضا  علیه السلام به توس سفر کند در سفری به مکه درخدمت ان حضرت بودم. به امام عرض کردم راهی مدینه هستم اگر دست نوشته ای برای امام جواد علیه السلام دارید به دیده منت آن را به ایشان می رسانم,حضرت تبسمی کرد، نامه ای نوشت, نامه را مدینه نزد امام آوردم در حالی که چشمانم نابینا شده بود و دیگر سویی نداشت.هنگامی که نامه را به دست امام رساندم ایشان بسیار کودک بودند چیزی در حدود دو سال داشتند. خادم امام جواد علیه السلام مهر نامه را  شکست و  کاغذ را باز کرد وبعد نامه را به دست مبارک حضرت داد.  حضرت نگاهی به من کرد و گفت محمد احوال چشمان تو چگونه است؟ عرض کردم یابن رسول ا...چشمهام بیمار است وبینایی اش از دست رفته حضرت دستی به چشمانم کشید وبه برکت دستان ایشان چشمانم شفا یافت.

کارشناس دینی تعداد محدود احادیث وروایت های منتسب به امام جواد علیه السلام را ناشی از حصر سیاسی ایشان عنوان کرده دراین باره تصریح نمود: اینکه تقریبا چیزی در حدود  250 حدیث تفسیری و عقیدتی از حضرت جواد علیه السلام به جا مانده ناشی از سن پایین ایشان نیست بلکه آغاز حصر نامحسوسی  است که بعدها در دوران امامت امام هادی وامام عسکری علیهما السلام قوت بیشتری گرفت. روایات زیبا و مناظرات قابل تاملی از حضرت به جای مانده که یکی از باشکوه ترین آنها در مواجهه با یحیی بن اکثم و قاضی القضات بغداد است. در تاریخ آمده یحیی بن اکثم درجلسه ای با حضور مامون به دنبال خود شیرینی نزد مامون بود لذا از مامون اجازه خواست تا امام را تضییع کند. یحیی بن اکثم از امام علیه السلام پرسید: اگر فرد حاجی شکار کند در حال احرام چه حکمی بر او مترتب می شود؟ در تاریخ آمده که امام در قبال یک سوال مطرح شده بیست سوال از وی پرسید بنحوی که  یحیی بن اکثم متوجه مغلوب شدن خود در برابر علم الهی امام شد, دستانش را بالا گرفت و با عذر خواهی از امام از ادامه بحث منصرف شد.

حجت الاسلام بهاری در پایان در خصوص شهادت امام جواد علیه السلام گفت: وجود مبارک حضرت جواد علیه السلام در دوره معتصم از مدینه به بغداد احضار شد, این احضار یک  بار در  دوره مامون و بار دوم در زمان معتصم  در 28 محرم سال 220 رخ داد. برخی شهادت امام را در ماه ذی قعده وبرخی در آخرین روزهای ماه ذی حجه عنوان کرده اند که در مدینه به وقوع پیوسته است. بنا بر روایات تاریخی اسباب شهادت امام به دست  ام فضل همسر ایشان فراهم شد اما بعد از مسموم کردن امام همسرش پشیمان و بسیار گریه کرده است اما امام وی را نفرین کرد. امام جواد علیه السلام در منزلش با لبان تشنه به شهادت رسید و پیکر مطهرشان را بر بالای پشت بام در معرض آفتاب قرار دادند. در تاریخ آمده که همسایگان از مشاهده پرندگانی بر بالای بام خانه حضرت که بال به بال هم بسته بودند تا بر پیکر مطهر حضرت سایه بیفکندند متوجه به شهادت رسیدن آن حضرت می شوند. امام جواد علیه السلام در کنار جدش موسی بن جعفر علیه السلام در قبرستان قریش در شهر کاظمین  به خاک سپرده شد.
کد مطلب ۳۲۲۹۴
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما