۰
تاریخ انتشار
جمعه ۱۹ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۴۲
بررسی جایگاه و آثار مثبت مشاعره رضوی در گفتگو با دکتر اسماعیل آذر؛

در تدارک برگزاری مشاعره نبوی هستیم/ فضای مجازی از عطر شعر رضوی پر می شود

در تدارک برگزاری مشاعره نبوی هستیم/ فضای مجازی از عطر شعر رضوی پر می شود
زهرا غفوریان_ سرویس فرهنگ خبرگزاری رضوی
وجود با برکت امام رضا(ع) در مشهد برکات زیادی داشته است. آشنایی با فرهنگ رضوی و اشاعه آن ضروری است که در این زمینه آستان قدس رضوی فعالیت های بسیاری انجام داده است. برگزاری مشاعره رضوی در حرم مطهر امام رضا(ع) یکی از کارهای ارزشمندی است که در چند مرحله ضبط می شود و به بهانه پخش این برنامه و بررسی اهمیت و جایگاه مشاعره رضوی خبرگزاری رضوی با دکتر اسماعیل آذر کارشناس و مجری برنامه های تلویزیونی مشاعره و مدیرعامل مؤسسه فرهنگی هنری فرهنگیان گفت و گویی داشتیم که در ادامه تقدیم خوانندگان می شود.
به نظر شما برنامه مشاعره رضوی تا چه اندازه در بالا بردن سطح اعتقادات و باورهای دینی افراد اثر دارد؟
مشاعره برنامه جذابی است که مردم دوست دارند در قالب یک مسابقه اجرا شود. مدت ها طول می کشد تا شعرها از طریق آموزش به بچه ها القا شود و ناگفته نماند که خود آن ها هم زحمت می کشند تا به این برنایی و چابکی شعر بخوانند. طبعا وقتی شعر می خوانند مواردی که در ابیات است به تدریج در وجود خواننده جا گرفته و لباس عمل به خود می گیرد.
اکنون شما می بینید صدها دختر و پسر جوان حتی نوجوان، از کودک 5 ساله تا مرد 65 داریم که در مشاعره رضوی شرکت کردند. وقتی این افراد شعر می خوانند، شیرینی، حلاوت شعر و جذاب بودن مسابقه روی دیگران هم تاثیر می گذارد.
برای مثال وقتی شعری در محفل هنری خوانده می شود تقریبا 50 تا 100 مخاطب دارد ولی وقتی در قالب مسابقه و سیمای جمهوری اسلامی ایران متجلی می شود تقریبا تمام دوست داران فرهنگ و شعر در کل کشور آن را به تماشا می نشینند و به تدریج این شیوه در دل و جان همه به خصوص نسل جوان نفوذ می کند چون مجری این کار خود جوانان هستند و دوست دارند قدرت خود را با خواندن شعر نمایش دهند.
این جوانان از پدرها و مادرهایشان درباره امام رضا(ع) شنیدند و بارها به زیارت این امام همام آمده اند و دلبستگی، دوستی و محبت در روحشان وجود دارد و ما به وسیله شعر آن را تقویت می کنیم.
شعرهای امام رضا(ع) بوی تمنا دارد
شعرهای امام رضا(ع) غیر از پاره ای از شعرهایی که شاعران عرب سرودند در کشور ما بوی تمنا دارد. یعنی وقتی گرفتار می شوند سراغ حضرت می روند و حاجتی را از علی بن موسی الرضا(ع) مطالبه و تمنا دارند. شعرهای امام رضا(ع) در توصیف ایشان یا تمنای شاعرها هست و از نظر هنری قالب های بسیار زیبایی در طول تاریخ به وجود آمده است.
در حال حاضر که تهاجم فرهنگی رو به گسترش است و بیشتر جوانان ما به موسیقی های بعضا نادرست تمایل پیدا کردند، چه کارهایی برای ترویج مشاعره با مضامین اهل بیت باید صورت گیرد؟
در حال حاضر آستان محترم قدس رضوی و شخص آیت الله رئیسی به جنس هنر و مواردی که مربوط به حضرت امام رضا(ع) است حساسیت مثبت دارند، در اکثر استان ها، مراکزی را ایجاد کردند که شب های خاص دور هم جمع می شوند و شعر رضوی می خوانند.
همانطور که در مشاعره های غیر رضوی یک جمع بیشتر از صدهزار نفر داریم که در نوبت هستند و مایل هستند شعر بخوانند. سعی بر این است که برنامه مشاعره رضوی پیوستگی داشته باشد و اگر این اتفاق بیفتد ما پس از 6 ماه شاید ده ها هزار نفر جوان و نوجوان داشته باشیم که دلشان می خواهد بیایند و در این برنامه شعر بخوانند.
تا اکنون 13 برنامه مشاعره رضوی در طول تعطیلات نوروز داشتیم و به سبب دهه کرامت
13 برنامه دیگر داشتیم و در حال تجهیز شیوه های آموزش برای کودکانی هستیم که هنوز مدرسه نرفتند و مشتاق حضور در برنامه مشاعره هستند و وقتی بچه های دیگر را می بینند دلشان می خواهد مانند آن ها شعر بخوانند.
البته مقدمات دیگری برای شعر رضوی باید فراهم شود و به محض فراهم آمدن ابزار آن، خبرش را خدمت خبرنگاران محترم می دهم.  
آیا مشاعره فاطمی و علوی نیز برگزار شده است؟
ما مشاعره علوی و فاطمی نیز داشتیم و بچه ها خیلی خوب درخشیدند و در حال حاضر  مشاعره ای را برای پیامبر اکرم(ص) تدارک می بینیم  و زیربنای آن را اماده می کنیم و باید این مساله را یادآور شد که خوشبختانه آستان قدس رضوی توجه عمیق نسبت به نشر صفات و گفتارهای امام رضا(ع) در قالب مسائل و موارد هنری دارد.
شعر سپید و نو درباره امام رضا(ع) نیز سروده شده است و ما تشویق می کنیم که انواع قالب های شعری متداول شود که هر کس هر گونه ای که دوست دارد ابراز کند و ما نیز مثال ها و نمونه هایی فراوان از آن گونه های خاص را فراهم بیاوریم.
من یک توضیحی درباره شعر رضوی عنوان کنم که از قرن ششم و با ثنائی غزنوی آغاز می شود و او یک قصیده بلند پیرامون امام رضا(ع) و یک شعری هم پیرامون پاکان و طاهرین دارد که یک بیت آن از حضرت امام رضا(ع) است.
بعد از او شعر رضوی در تاریخ ادبی ما شکل می گیرد و خاقانی سه قصیده پیرامون امام رضا(ع) دارد و هر چه به قرن حاضر نزدیک می شویم، شاعران برجسته فراوانی نسبت به حضرت امام رضا(ع) مکنونات قلبی خودشان را در قالب شعر بیان کردند.
و در دوره معاصر به حق باید بگویم که فراوانی شعرهای رضوی را داریم، البته باید از میان فراوانی شعرها، آنهایی که از نظر ساختاری محکم تر هستند انتخاب کنیم، اما باید به تحقیق عرض کنم که به ویژه در این دو دهه اخیر ما از هر زمان دیگری شعرهای رضوی فراوان تری داشتیم که شاعران خلق و تولید کردند.


و اما چند تن از شاعران رضوی معاصر که شعرهای زیبا سروده اند
شما می توانید به شعرهای آقایان دکتر موسوی گرمارودی، محمودی و رضا نیکوکار مراجعه کنید.
رضا نیکوکار شعر زیبایی سروده است:
خدا در خاکم انگاری دميد عطر خراسان را
همان عطری که پهلو زد گلاب ناب کاشان را

سلام ای حضرت خورشيد ، ای سلطان آهوها
تو کامل کرده ای جغرافياي شرق ايران را

چنان در آسمانت چشم ها را خيره می سازی
که يوسف می برد از ياد حتی راه کنعان را

نگاهت می کنم شيرين من جا داده ای شايد
تو در کندوی چشمانت عسل های فراوان را

هزار و سيصد و هشتاد و... چندين سال ديگر هم
پذيرا باش در قلب خود آهويی گريزان را

اگرچه سهم من از آسمانت ابر بود اما
هميشه ابرها دارند با خود فکر باران را

تو ای خورشيدتر از هر چه نورانی ست در دنيا
خدا با نام تو در من دميد عطر خراسان را
 
بدیع الزمان فروزانفر هم سروده زیبایی در وصف امام رضا(ع)دارد:
باغ رضوانست اين جا، يا خراسانست اين جا

هيچ مشكل نيست در ره، كار آسان است اين جا

كعبه است اين يا خراسان، يا بهشت عدن و رضوان

هست نعمت، نيست نقمت، روح و ريحان است اين جا

بحربي پايان رحمت، موج در موج است اينك

ذات حق اندر تجلّي، عرش رحمان است اين جا

آمده فوج ملايك از براي خاشه روبي

كز ملك والاتر آمد، آنك دربان است اين جا

مشهد فرزند موسي آن خداوند دل و دين

واله از انوار ذاتش پور عمران است اين جا

فرّ باطن ظاهر
اين جا، ظاهري بس قاهر اين جا

اول اين جا، آخر اين جا، نور يزدان است اين جا

یا آن شعر بلند بسیار زیبایی که مرحوم رهی معیری دارد، او به خاطر گرفتاری از راه دور متوسل می شود و نیمه های شب خبر می دهند که مشکلش رفع شده است.
امیری فیروزکوهی هم گرفتاری داشته است که با توسل به حضرت امام رضا(ع) رفع کرده است و در نظر دارم که چند برنامه در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تهیه کنیم و از شاعرانی صحبت کنیم که مشکلاتی داشتند و توسل پیدا کردند و گره از کار فروبسته آنها باز شده است.
خاطره شیرینی از مشاعره رضوی دارید؟
یک مادری بچه 5 ساله اش را آورده بود که شعر بخواند. مادر اشک میریخت و میگفت بچه برنامه ها را دیده که با چه شوری می خوانند و گفته من هم می خواهم شعر بخوانم. یک غزل به او یاد دادند و با شیرینی کامل خواند.
باور نمی کنید چقدر به ما زنگ می زنند ما تعداد محدود را می توانیم پذیرش کنیم و بیشتر از آن نمی توانیم، بچه ها را بیاوریم که شعر بخوانند.
در حال حاضر که آستان قدس رضوی از هر نظر تسهیلات برای پیشرفت تبلیغ از طریق هنر ایجاد می کند ما در نظر داریم که در آینده نزدیک فضای مجازی را پر از عطر شعر رضوی کنیم.
منتهی شعرهایی که شیرین است و خیلی سریع می تواند در خاطر و ذهن کاربران رسوب و نفوذ کند.
بهترین شعری که درباره امام رضا(ع) شنیده اید را می خوانید.
قشنگ ترین شعر از ثنائی غزنوی است که چند بیتش را می توانید انتخاب کنید:
جهان پردرد می بینم دوا کو؟
دل خوبان عالم را وفاکو...
وراز دوزخ همی ترسم شب وروز
دلت پردردو رخ چون کهربا کو؟
بهشت عدن را بتوان خریدن
ولیکن خواجه را درکف بهاکو؟
خردگرپیشوای عقل باشد 
پس این واماندگان را پیشوا کو؟
زبهرنان و جان تابام یابی 
چوبرگ توت گشتی توتیا کو؟
دراین ره گرهمی جویی یکی را
سحرگاهان توراپشت دوتاکو؟
سراسرجمله عالم پریتیم است
یتیمی درعرب چون مصطفا کو؟
سراسرجمله عالم پرزشیر است 
ولی شیری چوحیدر با سخا کو؟
سراسر جمله عالم پرزناند
زنی چون فاطمه خیرالنساکو؟
سراسر جمله عالم پرشهید است
شهیدی چون حسین در کربلا کو؟
سراسرجمله پرامام است 
امامی چون علی موسی الرضاکو؟
سراسرجمله عالم پر زمرد است
ولی مردی چو موسی با عصا کو؟
سراسرجمله عالم پرحدیث است
حدیثی چون حدیث مطصفی کو؟
سراسر جمله عالم پر زعشق است 
ولی عشق حقیقی با خدا کو؟
سراسرجمله عالم پر زپیراست
ولی پیری چو خضرباصفاکو؟
سراسرجمله عالم پر زحسن است 
ولی حسنی چو یوسف دلرباکو؟
سراسرجمله عالم پر زدرد است 
ولی دردی چوایوب و دوا کو؟
سراسرجمله عالم پر زتخت است 
ولی تخت سلیمان و هوا کو؟
سراسر جمله عالم پرزمرغ است
ولی مرغی چو بلبل بانوا کو؟
سراسر جمله عالم پرزپیک است
ولی پیکی چوعمر با دیا کو؟
سراسر جمله عالم پر زمرکب
ولی مرکب چو دلدل خوش نوا کو؟
سراسرکان گیتی پرزمس شد
زمس هم نیامد کیمیاکو؟؟؟؟؟؟
 
یک شعر هم خاقانی شروانی دارد که عاشق امام رضا(ع) بوده است و قصد آمدن به مشهد را داشته است:
تب مرا گفت که سرسام گذشت
من پس آن شوم انشاء الله
نه نه تا حکم ز سلطان چه رسد
تا به فرمان شوم انشاء الله
گر دهد رخصه، کنم نیت طوس
خوش و شادان شوم انشاء الله
بر سر روضهٔ معصوم رضا
شبه رضوان شوم انشاء الله
گرد آن روضه چو پروانهٔ شمع
مست جولان شوم انشاء الله

 
 
 
 
 
کد مطلب ۳۲۱۹۸
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما